Κυριακή 27 Μάη 2012
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΓΥΝΑΙΚΑ
ΕΝΘΕΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: "7 ΜΕΡΕΣ ΜΑΖΙ"
ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ
Μισή δουλειά για τις εργαζόμενες γυναίκες

Πλησιάζοντας προς την κάλπη της 17ης Ιούνη, τα αστικά κόμματα φροντίζουν να διαμορφώσουν τα διλήμματα που θα λειτουργήσουν ως το φόντο, στο οποίο θα διεξαχθεί η δεύτερη εκλογική μάχη. Από τη μια η ΝΔ, με τις υπόλοιπες δυνάμεις που συσπειρώνονται στο λεγόμενο «κεντροδεξιό» μέτωπο, αλλά και το ΠΑΣΟΚ, κλιμακώνουν την προσπάθεια εκφοβισμού του λαού με το σενάριο της αποπομπής της χώρας από την Ευρωζώνη, στην περίπτωση που η κάλπη δεν τους αναδείξει κυβέρνηση. Από την άλλη ο ΣΥΡΙΖΑ σηκώνει τη σημαία της «αριστερής» κυβέρνησης, καθησυχάζει και αφοπλίζει τους εργαζόμενους. Διακηρύσσει πως θα αναζητήσει «ευρωπαϊκή λύση» στα τραπέζια των διαπραγματεύσεων, φουσκώνει τις αυταπάτες και τις ψεύτικες ελπίδες πως η ευρωένωση των μονοπωλίων μπορεί να γίνει σύμμαχος των εργαζομένων.

Τόσο οι μεν όσο και οι δε κλίνουν σε όλες τις πτώσεις το στόχο της «ανάπτυξης». Διατείνονται πως λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα λαϊκά στρώματα και οι γυναίκες που ανήκουν σε αυτά μπορούν να δώσουν τα «αναπτυξιακά» μέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Την έννοια της «ανάπτυξης», βέβαια, η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν την ανακαλύπτει τώρα. Αντιθέτως, η στρατηγική «Ευρώπη 2020» έχει εξαρχής θέσει ως στόχο την επίτευξη «έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης». Το περιεχόμενο που δίνουν σε αυτή είναι σαφές. Οι προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ενωσης σχετικά με την απασχόληση προσδιορίζονται συγκεκριμένα ως εξής: Να ανεβεί το επίπεδο της απασχόλησης και η συμμετοχή των γυναικών σε αυτή με παράλληλη αύξηση των ευέλικτων σχέσεων εργασίας και παράταση του εργάσιμου βίου. Πίσω από τους στόχους αυτούς οι γυναίκες της εργατικής τάξης μπορούν να διακρίνουν την επιδίωξη του κεφαλαίου για πιο φθηνή και πιο ευέλικτη εργατική δύναμη. Η πραγματικότητα την οποία ζουν οι εργαζόμενες σε όλα τα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως την περιγράφουν οι αριθμοί, επιβεβαιώνει ότι η καπιταλιστική ανάπτυξη τις θέτει πρώτες στο στόχαστρο.

Ημιαπασχόληση με τη βούλα της Ευρωπαϊκής Ενωσης

Μέσα από τα στατιστικά στοιχεία που περιλαμβάνει η ετήσια έκθεση του Ινστιτούτου της Συνομοσπονδίας των Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (ETUI) για το 2011, σκιαγραφείται η κατάσταση των εργαζόμενων γυναικών στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μεγάλες είναι οι διαφορές που σημειώνονται ανάμεσα στις διάφορες χώρες όσον αφορά στους δείκτες της γυναικείας απασχόλησης. Τη χειρότερη επίδοση σημειώνει η Μάλτα, που τη χωρίζει διαφορά 30 ποσοστιαίων μονάδων από τη Σουηδία, τη χώρα με το υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στην απασχόληση. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις τρεις χώρες που έχουν γυναικεία απασχόληση χαμηλότερη του 50%, μαζί με τη Μάλτα και την Ιταλία. Στις χώρες αυτές η διαφορά ανάμεσα στη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στην απασχόληση ξεπερνά τις 20 ποσοστιαίες μονάδες.

Στο άλλο άκρο βρίσκονται η Ολλανδία, η Σουηδία και η Δανία. Εχουν τους υψηλότερους δείκτες γυναικείας απασχόλησης, οι οποίοι κυμαίνονται γύρω στο 70%. Η άλλη όψη όμως του νομίσματος της υψηλής γυναικείας απασχόλησης είναι τα ποσοστά - ρεκόρ των γυναικών στη μερική απασχόληση. Στην Ολλανδία, για παράδειγμα, το ποσοστό αυτό υπολογίζεται πως αφορά στο 76,4% των γυναικών. Σε γενικές γραμμές, η γυναικεία απασχόληση αυξάνεται σε ευθεία αναλογία με τη μερική απασχόληση. Η αυξητική πορεία που ακολούθησαν τα ποσοστά της μερικής απασχόλησης κατά τη διάρκεια όλης της περασμένης δεκαετίας ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της αυξανόμενης συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας.

Συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ενωση η μερική απασχόληση φτάνει στο 18,8% των εργαζομένων κατά μέσο όρο. Υπάρχει, όμως, σημαντικό χάσμα ανάμεσα στα ποσοστά στους άνδρες και στις γυναίκες: Ενώ η μερική απασχόληση των ανδρών εργαζομένων υπολογίζεται στο 8,1%, το αντίστοιχο ποσοστό για τις γυναίκες είναι πολλαπλάσιο και φτάνει το 31,6%. Στην Ολλανδία που διατηρεί τα πρωτεία, με το μισό της εργατικό δυναμικό να αποτελείται από μερικώς απασχολούμενους, το μερίδιο μερικής απασχόλησης υπολογίζεται κοντά στο ένα τέταρτο των εργαζόμενων ανδρών. Στη Σουηδία, στη Δανία, στη Βρετανία, που αριθμούν περίπου το ένα τέταρτο των εργαζομένων στη μερική απασχόληση, στους άνδρες το ποσοστό ξεπερνά το 10% αλλά παραμένει χαμηλή σε σύγκριση με τα ποσοστά των γυναικών.

Διαφοροποιήσεις υπάρχουν όμως και ως προς τη μέση εβδομαδιαία διάρκεια της μερικής απασχόλησης, που δεν είναι ίδια σε όλες τις χώρες ούτε ανάμεσα στα δύο φύλα. Ο μέσος όρος των ωρών εργασίας των μερικώς απασχολουμένων στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι περίπου 20 ώρες τη βδομάδα, το εύρος όμως των διαφορών είναι μεγάλο. Ετσι, στη Σουηδία οι ώρες εργασίας υπολογίζονται κατά μέσο όρο σε 24,6, στη Γερμανία και τη Δανία, όμως, περιορίζονται σε 18,1 και 18,8 αντίστοιχα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Eurofound, στις θέσεις μερικής απασχόλησης που αντιστοιχούν σε λιγότερες από 20 ώρες εργασίας τη βδομάδα εργάζεται το 19% των γυναικών και το 7% των ανδρών συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Ακόμα μεγαλύτερη γίνεται η διαφορά αν συγκριθούν οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες από 35 έως 49 ετών: Μόνο 3% των ανδρών αυτής της ηλικιακής ομάδας βρίσκονται σε τέτοιες θέσεις εργασίας σε σύγκριση με το 18% των γυναικών της ίδιας ηλικιακής κατηγορίας. Σε αντίθεση με τους άνδρες οι οποίοι εργάζονται με μερική απασχόληση κυρίως στην αρχή και στο τέλος του εργασιακού τους βίου, για τις εργαζόμενες γυναίκες η ημιαπασχόληση είναι μια κατάσταση πιο μόνιμη, που αφορά σε όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής τους ζωής.

Στρατηγική επιλογή για το κεφάλαιο

Η επέκταση της μερικής απασχόλησης σε όλο και ευρύτερα τμήματα εργαζομένων και πρώτα απ' όλα στις εργαζόμενες γυναίκες δεν εξαρτάται από μνημόνια ούτε αφορά μόνο στα κράτη με χρέη και ελλείμματα. Αποτελεί στρατηγική επιλογή του κεφαλαίου, που υπηρετεί την ενίσχυση της κερδοφορίας του. Είναι χαρακτηριστικό ότι εφαρμόζεται και στις πιο ισχυρές οικονομικά χώρες: Σύμφωνα με στοιχεία του Eurofound για το 2010, στη Γερμανία αφορά το 26,2% των εργαζομένων, το 45,5% των γυναικών και το 9,7% των ανδρών. Στη Γαλλία φτάνει συνολικά το 17,8% και επιμερίζεται σε 6,7% και 30% στους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες αντίστοιχα. Στην Ελλάδα, που η προώθηση των αναδιαρθρώσεων υπολειπόταν σημαντικά, το ποσοστό μερικής απασχόλησης καταγράφεται πολύ πιο χαμηλό. Συγκεκριμένα, υπολογίζεται στο 6,4% των εργαζομένων, 3,7% των ανδρών και 10,4% των γυναικών. Βέβαια, οι αντεργατικοί νόμοι της τελευταίας διετίας έχουν δώσει ώθηση στη μετατροπή συμβάσεων από πλήρους απασχόλησης σε μερικής και στην επιβολή εκ περιτροπής εργασίας, έχουν επομένως ανεβάσει τα ποσοστά της μερικής απασχόλησης για άνδρες και γυναίκες.

Οι πολιτικές δυνάμεις που αναζητούν διαφορετικό μείγμα της ίδιας αντεργατικής πολιτικής, που μιλούν για «κατάργηση», «επαναδιαπραγμάτευση» ή «επανεξέταση» του μνημονίου, δε θίγουν την ουσία και τα βάθρα της αντιλαϊκής πολιτικής. Οι γυναίκες της εργατικής τάξης έχουν συμφέρον να απορρίψουν συνολικά τη στρατηγική του κεφαλαίου. Να μην υποκύψουν σε διλήμματα και αυταπάτες αλλά να πάνε κόντρα στο ρεύμα της υποταγής, της υποχώρησης, της μείωσης των απαιτήσεων, της λογικής του μικρότερου κακού. Με οργάνωση στο χώρο δουλειάς και ψήφο στο ΚΚΕ, να απαντήσουν στα κηρύγματα που από «δεξιά» ή «αριστερή» αφετηρία συναντιούνται στο συμπέρασμα πως ο λαός δεν έχει ελπίδα να νικήσει. Δίνοντας δύναμη στο ΚΚΕ να υψώσουν εμπόδια στην αντεργατική επέλαση και να ανοίξουν το μόνο δρόμο που οδηγεί σε ανάπτυξη με κριτήριο τις σύγχρονες ανάγκες του λαού, το δρόμο της κοινωνικοποίησης των μέσων παραγωγής, που θα θέσει τον πλούτο κάτω από τον έλεγχο αυτών που τον παράγουν.


Ευτυχία ΧΑΪΝΤΟΥΤΗ




Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org