Κυριακή 22 Γενάρη 2017
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΔΟΜΑΔΑΣ
Να δοθούν απαντήσεις από τη σκοπιά των λαϊκών συμφερόντων

Δεν υπάρχει σήμερα άνθρωπος που να μην προβληματίζεται και να μην αναρωτιέται: «Πού πάει η κατάσταση; Πού οδηγούν τα πράγματα;». Απλές απαντήσεις δεν υπάρχουν. Η βαθιά και συγχρονισμένη καπιταλιστική κρίση έκανε ακόμα πιο σύνθετη και πολύπλοκη την κατάσταση στον κόσμο, στην ΕΕ, στη χώρα μας και στην ευρύτερη περιοχή, με επακόλουθο την όξυνση των ανταγωνισμών σε όλα τα επίπεδα: Οικονομικό, πολιτικό, στρατιωτικό.

Αυτό όμως που μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε είναι ότι από τις εξελίξεις που βρίσκονται μπροστά μας, ο λαός δεν έχει τίποτα καλό να περιμένει, αν ο ίδιος δεν παρέμβει αποφασιστικά με την πάλη του, για να τις καθορίσει προς όφελός του.

Αν κάτι επιβεβαιώνεται από την κρίση και την περίοδο που τώρα ζούμε, είναι ότι ο καπιταλισμός δεν έχει δυνατότητα να κάνει τις παραχωρήσεις προηγούμενων δεκαετιών και επομένως να γυρίσει το ρολόι ακόμα και στα χρόνια πριν από την κρίση.

Αντίθετα, τα μαύρα σύννεφα που μαζεύονται απειλητικά, προμηνύουν καταιγίδα. Φέρνουν μαζί τους «βροχή» από αντιλαϊκά μέτρα, πρόσθετα σ' αυτά που νομοθετήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια και τώρα «ωριμάζουν».

Φέρνουν μαζί τους νέους κινδύνους και εντάσεις ανάμεσα σε αντιμαχόμενα ιμπεριαλιστικά κέντρα, με το ενδεχόμενο γενίκευσης του πολέμου να παραμονεύει σε κάθε επόμενη στροφή. Φέρνουν αλλαγές και ανακατατάξεις στο πολιτικό σύστημα στην Ευρώπη, στην Ελλάδα και παγκόσμια, που αντανακλούν ευρύτερες διεργασίες και τη δυσκολία που αντιμετωπίζει η οικονομία να ανακάμψει από την κρίση.

Σε μια εικοσαετία και βλέπουμε...

Ας δούμε ορισμένα παραδείγματα: Τι έχει να περιμένει σήμερα ένας άνεργος, ή ένας ευέλικτα απασχολούμενος από την καπιταλιστική ανάκαμψη, που η κυβέρνηση και τα άλλα αστικά κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν αναγορεύσει σε «εθνικό στόχο»;

Τα στοιχεία που κατέγραψε μέσα στη βδομάδα ο «Ριζοσπάστης» μιλάνε από μόνα τους. Ακόμα κι αν υπάρξει τελικά ανάκαμψη της οικονομίας μέσα στο χρόνο που διανύουμε, όπως προβλέπουν η κυβέρνηση και διάφοροι ιμπεριαλιστικοί οργανισμοί, η ανεργία, που σήμερα βρίσκεται περίπου στο 23%, θα χρειαστεί τουλάχιστον δύο δεκαετίες για να βρεθεί στα επίπεδα πριν από την κρίση.

Θα πει κανείς: Τουλάχιστον, υπάρχει μια ελπίδα, μια προοπτική ότι η γενιά που γεννιέται τώρα, στα 20 χρόνια της θα έχει μια δουλειά και θα μπορεί να ζει σχετικά καλύτερα, κάνοντας σύγκριση με τα χρόνια της καπιταλιστικής κρίσης. Η επιστροφή όμως της ανεργίας στα επίπεδα του 2009 μετά από 20 χρόνια, προϋποθέτει ανάκαμψη της οικονομίας με μέτρα που τσακίζουν το εισόδημα και τις σχέσεις εργασίας. Που σημαίνει ότι η φτώχεια γίνεται ακόμα μεγαλύτερη και η ζούγκλα της αγοράς εργασίας χειροτερεύει.

Ετσι, ακόμα κι αν υπάρξει ανάσχεση και σχετική μείωση της επίσημης ανεργίας, έστω και σε βάθος 20ετίας, αυτό δε σημαίνει ότι οι εργασιακές σχέσεις και οι μισθοί θα επιστρέψουν κι αυτοί στο 2009. Πόσο μάλλον που κι εκείνη την εποχή, οι συμβάσεις, τα ωράρια, οι αποδοχές και συνολικά τα εργατικά δικαιώματα κάθε άλλο παρά ευθυγραμμίζονταν με τις ανάγκες των εργαζομένων και των άλλων λαϊκών στρωμάτων. Σημειώνουμε απλώς ότι όλες οι προβλέψεις μιλούν για αναιμική ανάκαμψη, πράγμα που σημαίνει ότι μάλλον ακόμα και η εικοσαετία αποτελεί αισιόδοξη πρόβλεψη.

Μερική εργασία - μερική ανεργία

Τι μέλλον επιφυλάσσουν επομένως για τις επόμενες γενιές, που υποτίθεται ότι θα ζήσουν το «εθνικό όραμα» της ανάκαμψης, αν ισχύσουν βέβαια οι προϋποθέσεις που οι ίδιοι θέτουν και δεν επαληθευτούν οι αβεβαιότητες, πράγμα δύσκολο, παίρνοντας υπόψη τη ρευστότητα στην οικονομία και τους ανταγωνισμούς τους σε όλα τα μέτωπα;

Θα επαναλάβουμε ορισμένα στοιχεία από το πρωτοσέλιδο θέμα του «Ριζοσπάστη» την Παρασκευή που μας πέρασε: Σήμερα, το 22,48% των μισθωτών με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου απασχολείται με μερική απασχόληση και εκ περιτροπής εργασία, ενώ οι αμοιβές τους είναι σε κάθε περίπτωση κάτω από τα 500 ευρώ μεικτά.

Επίσης, ένας στους πέντε μισθωτούς εργαζόταν το 2016 από 1 έως 20 ώρες τη βδομάδα, που σημαίνει ακραία υποαπασχόληση και αποδοχές κάτω από τα όρια της πείνας. Εξίσου αποκαλυπτικό είναι και το γεγονός ότι το 63,2% των μισθωτών έχει εισόδημα από μερικές δεκάδες ευρώ το μήνα μέχρι 1.000 ευρώ μεικτά.

Ενα ακόμα στοιχείο: Το 2012, πριν από την κατάργηση της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας και τη μείωση του κατώτερου μισθού κατά 22% (και 32% για τους κάτω των 25 ετών), το ποσό των 751 ευρώ μεικτά ήταν η ελάχιστη βάση όλων των μισθών. Το 2016, όμως, σε αυτό το ύψος (μέχρι 800 ευρώ μεικτά) βρίσκεται πλέον το «ταβάνι» για το 50% των μισθωτών!

Αυτή, επομένως, είναι η τάση που διαμορφώνεται στην αγορά εργασίας, με την παρέμβαση του κράτους του κεφαλαίου και με στόχο την ανάκαμψη της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας του.

Το «μοντέλο» του «απασχολούμενου» για τα επόμενα χρόνια περιγράφεται παραστατικά από τους όρους «μερική εργασία» και «μερική ανεργία», που θα εναλλάσσονται και θα αλληλοσυμπληρώνονται στη διάρκεια του εργάσιμου βίου ενός νέου ανθρώπου. Μέχρι τα βαθιά γεράματα, όπου θα τον περιμένει μια σύνταξη πείνας των 360 ευρώ, όσο «εγγυάται» σήμερα το κράτος. Αν κάποιος αμφιβάλλει δεν έχει παρά να δει σε τι κατάσταση ζουν ανάμεσα στη μισοδουλειά και την ανεργία χιλιάδες εργαζόμενοι σε καπιταλιστικά κράτη, όπως η Βρετανία, η Γερμανία κ.ά.

Το παραμύθι της «γεωπολιτικής σταθερότητας»

Αυτή είναι μία μόνο πλευρά της πραγματικότητας, που πάνω της σκοντάφτει καθημερινά η συντριπτική πλειοψηφία των λαϊκών οικογενειών, όπου τουλάχιστον ένα μέλος τους περιπλανιέται στην ανεργία και στην υποαπασχόληση.

Για να δούμε μια άλλη, μεγαλύτερη εικόνα για το πού πάνε τα πράγματα, χρειάζεται να στρέψουμε τη ματιά μας «από τα πάνω» στην ευρύτερη γειτονιά μας. Εκεί όπου, σε όλο το τόξο από την Ουκρανία μέχρι τη Βόρεια Αφρική, μαίνονται περιφερειακές συγκρούσεις, με μεγαλύτερη αυτή στη Συρία και το Ιράκ.

Πολλά έχουν γραφτεί γι' αυτό το πεδίο στρατιωτικής αναμέτρησης, όπου οι ισχυρότερες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις συμμετέχουν στις επιχειρήσεις, διατάσσονται και αναδιατάσσονται σε αντίπαλα στρατόπεδα και εύθραυστες συμμαχίες. Η ρευστότητα που επικρατεί στην περιοχή, εκφράζεται αναπόφευκτα και σε άλλα μέτωπα, όπως είναι το Κυπριακό και τα Ελληνοτουρκικά, ζητήματα - κρίκοι στην αλυσίδα των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.

Ποιο είναι το επιχείρημα της κυβέρνησης για την εμπλοκή της σ' αυτούς τους επικίνδυνους ανταγωνισμούς και σχεδιασμούς; Οτι η εκπλήρωση των συμβατικών της υποχρεώσεων στο ΝΑΤΟ, η «πολυδιάστατη» εξωτερική πολιτική, ενταγμένη στα σχέδια και σχεδιασμούς και το δόγμα της λυκοσυμμαχίας, η ενεργός συμμετοχή με στρατιωτικά και πολιτικά μέσα στις επιχειρήσεις του ευρωατλαντικού άξονα στην περιοχή, είναι τα εχέγγυα της «σταθερότητας» της χώρας, σε ένα αποσταθεροποιημένο κατά τ' άλλα περιβάλλον.

Η αλήθεια είναι όμως άλλη: Αυτού του είδους η «σταθερότητα» σε τίποτα δεν βοήθησε, για παράδειγμα, τη δίκαιη λύση του Κυπριακού. Αντίθετα, βλέπουμε τη διχοτομική λύση να γίνεται χειρότερη από μέρα σε μέρα και την τουρκική προκλητικότητα να μεγαλώνει. Το ίδιο ισχύει και για το Αιγαίο, όπου η «σταθερότητα» της Ελλάδας δεν ανακόπτει τις τουρκικές διεκδικήσεις ούτε βέβαια καταργεί την εξόφθαλμη «ουδετερότητα» του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Αυτή η σταθερότητα, λοιπόν, σημαίνει ακόμα μεγαλύτερη εμπλοκή σε ιμπεριαλιστικά παιχνίδια, παζάρια και πολεμικά σχέδια.

Πού πάνε τα πράγματα;

Οπως ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος, έτσι και η ιμπεριαλιστική ειρήνη αλέθουν δικαιώματα και ανθρώπινες ζωές στις μυλόπετρες της εκμετάλλευσης και των ανταγωνισμών για το καπιταλιστικό κέρδος. Αυτό είναι που βάζει τροχοπέδη σήμερα στην αξιοποίηση όλων των επιτευγμάτων της επιστήμης, της τεχνολογίας, της ανόδου της παραγωγικότητας προς όφελος του λαού, για την ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών, που διαρκώς διευρύνονται.

Η εξουσία του κεφαλαίου γεννάει φτώχεια, εκμετάλλευση, πολέμους. Ο σημερινός αρνητικός συσχετισμός, όμως, δεν είναι ούτε στατικός ούτε ανίκητος. Η ανάπτυξη του εργατικού - λαϊκού κινήματος και η προώθηση της συμμαχίας των λαϊκών στρωμάτων σε κατεύθυνση ρήξης και ανατροπής με το καπιταλιστικό σύστημα, η ισχυροποίηση του ΚΚΕ μπορούν να ανοίξουν το δρόμο για ριζικές αλλαγές προς όφελος του λαού. Μόνο έτσι μπορεί να απαντηθεί το ερώτημα «πού πάνε τα πράγματα» από τη σκοπιά του λαϊκού συμφέροντος.




Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org