Κυριακή 21 Δεκέμβρη 2014 - 2η έκδοση
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΛΕΣΒΟΣ
Μέτρο της δύναμης του ανθρώπου η αντίσταση στην εκμετάλλευση

Αποσπάσματα από την ομιλία της Αλέκας Παπαρήγα στην εκδήλωση για το θρυλικό «Go Back»

Με αφορμή τη συμπλήρωση 70 χρόνων από τα Χριστούγεννα του 1944, τότε που σύσσωμος ο λεσβιακός λαός, κάτω από την καθοδήγηση του ΚΚΕ και με πρωτοβουλία του ΕΑΜ, κατέβηκε στα «Μπλόκια» της Μυτιλήνης για να αποτρέψει την απόβαση των Αγγλων βροντοφωνάζοντας το θρυλικό «Go Back» και ματαιώνοντας έτσι την επιχειρούμενη νέα κατοχή του νησιού, η ΚΟ Λέσβου του ΚΚΕ διοργάνωσε εκδήλωση το προηγούμενο Σάββατο 13/12, στην οποία μίλησε η Αλέκα Παπαρήγα, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ.

Παραθέτουμε, σήμερα, μαζί με το χρονικό εκείνης της μέρας, αποσπάσματα από την ομιλία της Αλ. Παπαρήγα:

«Με συγκίνηση και θαυμασμό, με μεγάλη εκτίμηση τιμάμε σήμερα τους κομμουνιστές και κομμουνίστριες, τους αγωνιστές της Λέσβου, που έδωσαν περήφανη απάντηση στον αγγλικό στρατό που έφθασε στο νησί στα πλαίσια της ιμπεριαλιστικής δεκεμβριανής επέμβασης του '44 , με το θρυλικό "GO BACK". Είναι ψηλά στη μνήμη μας οι βασανισμένοι του κάμπου του νησιού, οι Αγιασιώτες και η αγροτιά της Γέρας, που σήκωσαν πρωτοφανή αντίσταση για να εμποδίσουν τη βρετανική απόβαση με καταδρομικό, ναρκαλιευτικό, με συνοδεία ελληνικού αντιτορπιλικού, που το προσωπικό του ήταν σε κράτηση γιατί αρνήθηκε να χτυπήσει τον Πειραιά με κανόνια.

Οι παραδόσεις της Λέσβου σε όλα τα μέτωπα του αγώνα είναι τιμή για τα παιδιά, τα εγγόνια, τα δισέγγονα των τότε αγωνιστών. Είναι το μέτρο της δύναμης του ανθρώπου, ιδιαίτερα εκείνων που δεν βολεύονται με το καθεστώς της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο.


Σεβόμαστε όλους τους αγωνιστές και τις αγωνίστριες που παλεύουν για το ψωμί τους, τη δουλειά τους, τον κόπο τους, που ειδικά σήμερα δεν έχουν περιθώρια να τους επιβάλλουν άλλες θυσίες για τα κέρδη της αστικής τάξης, για την ΕΕ, θυσίες άσκοπες, απάνθρωπες που δεν έχουν καμία σχέση με τα εργατικά και τα λαϊκά δικαιώματα.

Ωστόσο, κανένας αγώνας δεν μπορεί να συγκριθεί, όσο μεγάλος και αν είναι, με τον αγώνα που έχει προοπτική, όχι να αλλάξει μια κυβέρνηση (αυτό δεν είναι δα και δύσκολο) αλλά για να φέρει την εργατική τάξη στην εξουσία. Κανένας αγώνας δεν μπορεί να συγκριθεί με τον αγώνα κατά του ιμπεριαλιστικού πολέμου, που ρίχνει στη μάχη ένα λαό εναντίον άλλου λαού για τη διανομή της λείας υπέρ των ιμπεριαλιστών.

Λαϊκή κυριαρχία δεν υπάρχει στις συνθήκες του καπιταλισμού, γιατί εξουσία και κυριαρχία σημαίνει να έχει ο λαός στα χέρια τον πλούτο που υπάρχει στη χώρα μας, στο έδαφος, στα νερά, στη θάλασσα, στα βουνά, στην πνευματική δημιουργία, να έχει στα χέρια του τον πλούτο που παράγεται, κάθε μέρα, με τη δική του εργασία και δραστηριότητα.

Δυστυχώς, όλα τα άλλα κόμματα έχουν κάθε συμφέρον να ταυτίζουν την κυβέρνηση με την εξουσία. Δεν είναι ούτε αγράμματοι ούτε ηλίθιοι και καθυστερημένοι. Τους συμφέρει να προφυλάσσουν το καπιταλιστικό κράτος, την καπιταλιστική οικονομία. Η κυβέρνηση δεν είναι τίποτε άλλο παρά το πολιτικό προσωπικό της εξουσίας της αστικής τάξης, θεσμός της το αστικό Κοινοβούλιο, και όταν γίνονται προσαρμογές και εκσυγχρονισμοί αυτοί γίνονται για να υπηρετηθούν αποτελεσματικότερα η καπιταλιστική ανάπτυξη, ο εγκλωβισμός του εργατο-λαϊκού παράγοντα, η χειραγώγηση και η καταστολή.

Εξετάζουμε κριτικά την πείρα μας

Πλησιάζει το 2018, έτος που το ΚΚΕ κλείνει 100 χρόνια ζωής και δράσης, ανιδιοτέλειας, αφοβίας, αμέτρητων θυσιών.

Ομως, για το ΚΚΕ, για κάθε ΚΚ που θέλει να δικαιώνει τον τίτλο του, σημασία δεν έχει μόνο η τιμή των νεκρών, η δόξα των αγώνων, σημασία έχει να κατακτά και τον πλούτο της πείρας των αγώνων, των διδαγμάτων που βγαίνουν.

Η Ιστορία γράφεται καθημερινά, αλλά η ιστορική επιστημονική μελέτη δεν είναι ένα άθροισμα αποφάσεων, πράξεων, αγώνων, επιτυχιών ή και αποτυχιών. Χρειάζεται χρόνος για να βγουν βαθύτερα και πιο ουσιαστικά συμπεράσματα, στέρεα. Πολλές φορές οι τάσεις, τα αποτελέσματα των εξελίξεων δεν φαίνονται την ώρα που γίνεται ο ένας ή ο άλλος αγώνας, υπάρχει πάντα η εκ των υστέρων πείρα, που εξάγεται με επιστημονικό τρόπο, προπαντός συλλογικά, από μια χρονική απόσταση των γεγονότων.

Το Κόμμα μας πάντα κατά διαστήματα πραγματοποιούσε κριτική εξέταση της πείρας, της δράσης του, και ποτέ δεν δίστασε αν έβλεπε ότι κάτι δεν το κάναμε καλά, δεν το χειριστήκαμε καλά, να το αναγνωρίσει.

Ομως, μετά το '89 - '91, μετά τη νίκη της αντεπανάστασης στις σοσιαλιστικές χώρες, είμαστε υποχρεωμένοι να ξαναδούμε πολύ περισσότερα πράγματα, σε ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, από τα πρώτα βήματα του εργατικού κινήματος. Δεν έχει καμία σχέση με τη λαθολογία και τον μηδενισμό. Η αναντικατάστατη προσφορά του Κόμματος, του σοσιαλισμού στον 20ό αιώνα, δεν αλλάζει, δεν ανατρέπεται με τίποτε. Οποια πέτρα κι αν σηκώσεις στην Ελλάδα θα βρεις την προσφορά του Κόμματος στους καθημερινούς αγώνες, στον αγώνα κατά της γερμανοϊταλικής κατοχής, στη δικτατορία, παντού. Οποια πέτρα και αν σηκώσεις παγκόσμια, σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, θα βρεις από τα πιο μικρά λιθάρια προσφοράς ως ογκόλιθους του κομμουνιστικού κινήματος, του σοσιαλισμού, της Οχτωβριανής Επανάστασης, του σοσιαλιστικού συστήματος μετά τον Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι κατακτήσεις που ο καπιταλισμός παγκόσμια παίρνει πίσω, τις ανατρέπει με γοργούς ρυθμούς, δεν δόθηκαν στους λαούς δωρεάν, ούτε χωρίς τη συνεισφορά των κομουνιστών και κομμουνιστριών.

Βεβαίως, δεν μονοπωλούμε τον αγώνα, αυτή είναι η αξία του ΚΚΕ, του επαναστατικού εργατικού κινήματος, συμβάλλει να βγει στην επιφάνεια ο πρωτοπόρος ρόλος της εργατικής τάξης, βοηθάει να την προσεγγίσουν οι σύμμαχοί της, να ξεχωρίσει η ήρα από το στάρι».

Δεν φτάνει ο ηρωισμός

Στη συνέχεια η Αλ. Παπαρήγα, αφού έκανε εκτενή αναφορά στο Δεκέμβρη του '44 και στα διδάγματα απ' αυτόν, κατέληξε:

«Ο ηρωισμός δεν φθάνει, η ανιδιοτέλεια δεν φθάνει. Στον κάθε αγώνα, ένοπλο και μη, σε κανονικές ας το πούμε συνθήκες, αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, δικτατορίας ή πολέμου, έχει σημασία η στρατηγική και τακτική του ΚΚΕ. Βεβαίως, παίζει ρόλο και ο συσχετισμός δυνάμεων, που ποτέ δεν μπορείς να τον υπολογίσεις προκαταβολικά, και μάλιστα σε συνθήκες επαναστατικής κατάστασης, όπως υπήρξε στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια του πολέμου και λίγο μετά την απελευθέρωση. Τον συσχετισμό δυνάμεων τον διαπιστώνεις όταν δίνεις τη μάχη και όχι όταν σκύβεις το κεφάλι για να την αποφύγεις, τη στιγμή μάλιστα που σε προκαλεί η αστική τάξη.

Δύο συμπεράσματα, λοιπόν, βγαίνουν από τα γεγονότα του Δεκέμβρη που τα επέβαλε η αστική τάξη και η αναγκαιότητα του ΚΚΕ να υπερασπισθεί την εθνική αντίσταση και τη ζωή και τα κεφάλια χιλιάδων και χιλιάδων αγωνιστών.

Πρώτο συμπέρασμα:

Είναι γνωστό ότι επανειλημμένα το ΚΚΕ, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, έχει αναγνωρίσει την ευθύνη του, καθώς δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα σε διαλεκτική σχέση με την κατάκτηση της εργατικής εξουσίας. Αυτονομήθηκε η πάλη κατά του κατακτητή, που ήταν ηρωική και απαράμιλλη, από την πάλη για την ήττα της αστικής τάξης και των συμμάχων της, με επακόλουθο τις συμφωνίες του Λιβάνου και της Καζέρτας, στη συνέχεια με τη συμμετοχή στην κυβέρνηση της "εθνικής ενότητας", μια διαδικασία που έφερε τελικά την ακόμα πιο ετεροβαρή συμφωνία, της Βάρκιζας.

Το πρόβλημα δεν αφορούσε αποκλειστικά το ΚΚΕ αλλά τη στρατηγική συνολικά του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος πριν και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Το 1941 προστέθηκε ένας σημαντικός αρνητικός κρίκος, όταν έγινε αλλαγή της σωστής εκτίμησης για τον χαρακτήρα του πολέμου ως ιμπεριαλιστικού - και από τις δύο πλευρές των καπιταλιστικών κρατών - με τη θέση ότι αυτός ήταν μόνο αντιφασιστικός. Αυτή η νέα θέση αποπροσανατόλιζε και παρέπεμπε στις ελληνικές καλένδες το πρόβλημα της εξουσίας, ενώ καλλιεργούσε αυταπάτες ή εφησυχασμό ως προς τον ρόλο της Αγγλίας, των ΗΠΑ με τη λήξη του πολέμου. Προβλήθηκε η πιο ουτοπική προσδοκία, ότι η συμμαχία μεταξύ Αγγλίας - ΗΠΑ - ΕΣΣΔ μπορούσε να πάρει σχετικά μονιμότερο χαρακτήρα μεταπολεμικά.

Οπως καθόρισε το 19ο Συνέδριο, στις συνθήκες πολέμου είτε αυτός γίνεται στο έδαφός μας και πρέπει οπωσδήποτε να υπερασπίσουμε την πατρίδα του εργαζόμενου λαού, είτε γίνεται με έξοδο ελληνικών στρατευμάτων σε άλλα κράτη, δηλαδή κατά άλλων λαών, "το Κόμμα πρέπει να ηγηθεί στην αυτοτελή οργάνωση της εργατικής - λαϊκής πάλης για την εδαφική ακεραιότητα, για την έξοδο από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, χωρίς τη λογική προσαρτήσεων, ώστε να οδηγήσει στην ολοκληρωτική ήττα της αστικής τάξης, εγχώριας και ξένης ως εισβολέα, ο αγώνας αυτός να συνδεθεί με την πάλη για την κατάκτηση της εξουσίας. Να συγκροτηθεί εργατικό - λαϊκό μέτωπο με όλες τις μορφές δράσης με σύνθημα κατεύθυνσης: "Ο λαός θα δώσει την ελευθερία και τη διέξοδο από το καπιταλιστικό σύστημα, που όσο κυριαρχεί, φέρνει τον πόλεμο και την "ειρήνη" με το πιστόλι στον κρόταφο".

Δεύτερο συμπέρασμα:

Δεν υπάρχει ούτε μία περίπτωση που η συμμετοχή ενός ΚΚ σε αστική διακυβέρνηση να ωφέλησε το λαό. Οταν τα αστικά κόμματα σε θέλουν ως σύμμαχο, ξέρουν καλά ότι θα ωφεληθούν τα ίδια και το σύστημα πολύ περισσότερο. Οι συμφωνίες του Λιβάνου και της Καζέρτας σ' αυτό το πνεύμα έγιναν.

Ωστόσο, πρέπει να έχουμε ένα πράγμα καθαρό, ότι η γενναία αυτοκριτική μας απευθύνεται στο λαό και ένα στόχο είχε και έχει, να γίνουμε πιο ώριμοι και πιο μαχητικοί απέναντι στο αστικό πολιτικό σύστημα, στον καπιταλιστικό δρόμο παραγωγής.

Ξεκαθαρίζουμε ένα πράγμα: Τα λάθη μας δεν σβήνουν καθόλου, ούτε μια γραμμή στον μεγάλο αγώνα - εποποιία της αντίστασης που καθοδηγήθηκε στα χρόνια της Κατοχής, της αντίστασης του Δεκέμβρη και της ανώτερης μορφής της ταξικής πάλης που έδωσε ο Δημοκρατικός Στρατός της Ελλάδας, που ήταν η συνέχεια της ταξικής πάλης του Δεκέμβρη του '44. Τα λάθη μας δεν σβήνουν ούτε κατά ένα γράμμα του αλφάβητου τη μεγάλη συνεισφορά του ελληνικού λαού στον Παγκόσμιο Πόλεμο, η ήττα (σ.σ. του άξονα) στην Ελλάδα ήταν ένα σημαντικό λιθάρι στην έκβαση του Β' Παγκόσμιου Πολέμου.

Υπογραμμίζουμε, επίσης, ότι τα λάθη και οι αδυναμίες μας δεν οφείλονταν σε φόβο, σε πνεύμα υποχώρησης, σε διάθεση να σώσουμε τις ζωές και να στηρίξουμε τις πλάτες μας. Ηταν λάθη που σε σημαντικό βαθμό οφείλονταν στην αλλαγή γραμμής του κομμουνιστικού κινήματος που εκφράστηκε στο Παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό Πόλεμο, σε ανεπάρκεια. Δεν είχαμε καμία σχέση και δεν έχουμε με τους ψοφοδεείς ρεφορμιστές, οπορτουνιστές.

Ο ταξικός αντίπαλος δεν κάνει λάθη, είναι η πολιτική του από τη φύση της εκμεταλλευτική, βάρβαρη, αντιλαϊκή. Ο αντίπαλος ποτέ δεν έκανε πίσω και δεν μας φέρθηκε φιλικά όταν κάναμε λάθη, αντίθετα έβρισκε την ευκαιρία να μας επιτεθεί ακόμα πιο σκληρά για να μας αποτελειώσει.

Κάναμε το καθήκον μας, έχουμε νέες υποχρεώσεις

Γι' αυτό και έχει πολύ μεγάλη σημασία το γεγονός ότι στην σύγχρονη περίοδο το ΚΚΕ, χάρη στην Ιστορία του, στην ωρίμανσή του, στην αφοβία του να πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα, κατάφερε να ξεπεράσει τον πιο μεγάλο ίσως σκόπελο της μακρόχρονης ζωής του, το σκόπελο της αντεπανάστασης του 1989 -'90, όταν δεκάδες άλλα κόμματα δυστυχώς δεν τα κατάφεραν. Πρόκειται για γεγονός μεγάλης σημασίας, όχι μόνο ελληνικής διάστασης. Δεν νιώθουμε εγωιστική αυτοϊκανοποίηση, κάναμε το καθήκον μας, και αυτό το καθήκον προσθέτει νέες υποχρεώσεις σε μια περίοδο πρωτοφανούς ήττας και υποχώρησης του κινήματος: Να βάλουμε τις βάσεις της μεγάλης νίκης στην Ελλάδα. Το ίδιο συμβαίνει και με τη θέση μας για μη συμμετοχή και στήριξη σε αστικές κυβερνήσεις, κυβερνήσεις αστικής διαχείρισης.

Στο δρόμο του αγώνα για το σοσιαλισμό υπερασπιζόμαστε ανυποχώρητοι τα καθημερινά, άμεσα, οξυμένα προβλήματα του λαού, διεκδικούμε λύσεις για τις σύγχρονες ανάγκες του. Αυτός ο δρόμος απαιτεί το πιο αρμονικό συνταίριασμα της γνώσης, της ανιδιοτέλειας, της πράξης, της πολιτικής διορατικότητας, της ικανότητας να μην αποσπάσαι από τα άμεσα και καθημερινά, αλλά και να μη σε τραβάνε από την προοπτική, από τις τάσεις και εξελίξεις που έρχονται και με τη δική μας ορμή και πρωτοβουλία.

Το χρονικό του «Go back»

24 Δεκέμβρη 1944. Την ώρα που οι Αγγλοι ιμπεριαλιστές αιματοκυλούσαν τον αγωνιζόμενο λαό της Αθήνας, από τα νησιά μονάχα στη Λέσβο βρίσκονταν ακόμα οι Αρχές της ΕΑΜικής εξουσίας, με τους νέους λαογέννητους θεσμούς της Λαϊκής Αυτοδιοίκησης, της Λαϊκής Δικαιοσύνης και της Εθνικής Πολιτοφυλακής, με τον ΕΛΑΣ και με το 85% του πληθυσμού της οργανωμένο στις ΕΑΜικές Οργανώσεις.

Παραμονή Χριστουγέννων του '44, πριν ακόμα ξημερώσει, ο πολιτοφύλακας που ήταν σκοπός στην προκυμαία, ειδοποίησε την υπηρεσία του, πως ήρθαν στο λιμάνι αγγλικά πολεμικά και μεταγωγικά καράβια. Ηταν τρία πολεμικά και τρία μεταγωγικά, μ' επικεφαλής το αγγλικό καταδρομικό «Σείριος». Μετέφεραν ινδικά στρατεύματα - «μαύρους» τους αποκαλούσε ο λαός - και διοικητής τους ήταν ο Αγγλος Ταξίαρχος Τόρνμπουλ. Ο Στρατιωτικός Διοικητής Νήσων Αιγαίου Χρ. Τσιγάντες ειδοποίησε το φρουραρχείο πως στις 8.10 πρέπει να είναι στο ξενοδοχείο «Αιγαίο» η ΝΕ του ΕΑΜ, ο Διοικητής του ΕΛΑΣ, ο Διοικητής της Εθνικής Πολιτοφυλακής και ο φρούραρχος Μυτιλήνης, για να συζητήσουν με τον Αγγλο Ταξίαρχο Τόρνμπουλ και το Συνταγματάρχη Τσιγάντες. Ο ΕΛΑΣ, όπως ήταν φυσικό, έδωσε αμέσως σύνθημα επιφυλακής κι άρχισε να παίρνει σειρά μέτρων.

Καθοριστικό ρόλο στην έγκαιρη ειδοποίηση και λαϊκή κινητοποίηση του κόσμου έπαιξε ο Παναγιώτης Γώγος, Γραμματέας Περιοχής Αιγαίου του ΚΚΕ, που είχε σταλεί από την ΚΕ στη Μυτιλήνη μετά την απελευθέρωση. Οπως καταγράφει σε μαρτυρία του ο Παναγιώτης Κεμερλής, Γραμματέας Περιοχής του ΑΚΕ, με τον οποίο είχαν συναντηθεί νωρίς το πρωί της ίδιας μέρας, για να κάνουν περιοδεία στο νησί, την ώρα που συναντήθηκαν στην προκυμαία ο Γώγος είδε τα εγγλέζικα καράβια. Από εκεί έφυγε τρέχοντας για το συνοικισμό, σ' ένα μικρό κτίριο που χρησιμοποιούσαν τότε για λέσχη της ΕΠΟΝ. Αρπαξε ένα χωνί στα χέρια και με βροντώδη φωνή άρχισε το κάλεσμά του στο λαό. Τα παράθυρα και οι πόρτες των σπιτιών άνοιγαν. Αντρες και γυναίκες πρόβαιναν, σχημάτιζαν μεγάλες ομάδες, για να χωθούν από κάθε κατεύθυνση στους δρόμους που οδηγούσαν προς το λιμάνι. Αρχισε το μεγάλο ξεσήκωμα του λαού.


Αμεσα ειδοποιήθηκε ο Γραμματέας του ΕΑΜ και πληροφορήθηκε την κατάσταση. Αφού ειδοποίησε σχετικά τα μέλη της ΝΕ, παράγγειλε να μεταδοθεί το σύνθημα με όλα τα μέσα, για μια γενική κινητοποίηση του λαού.

Τα χωνιά γυρίζουν στις γειτονιές και ειδοποιούν τον κόσμο. «Οι δολοφόνοι του γενναίου λαού της Αθήνας και του Πειραιά, ο Παπανδρέου και ο Σκόμπι, θέλουν να ματοκυλίσουν και το ηρωικό νησί μας, θέλουν να φέρουν μια μαύρη τρομοκρατία για να μας υποδουλώσουν. Εξι πλοία με αραπάδες βρίσκονται στο λιμάνι της Μυτιλήνης. Νιάτα και λαέ! Εμπρός, όλοι άντρες, γυναίκες και παιδιά να ζητήσουμε να φύγουν απ' το νησί μας οι μαύροι. Θάνατος στο φασισμό - Λευτεριά στο λαό!».

Ολοι όσοι βρίσκονταν στην προκυμαία τριγυρνούσαν ανήσυχοι κι όλοι αναρωτιόντουσαν για το τι έμελλε να γίνει. Θα βγουν; Είναι περαστικοί; Τι ζητούν από μας; Οσο ψήλωνε η μέρα, πύκνωνε κι ο κόσμος. Οσα μαγαζιά είχαν ανοίξει έκλεισαν. Η απεργιακή επιτροπή, που, από καιρό, βρισκόταν σ' επιφυλακή κήρυξε γενική απεργία σ' όλο το νησί. Οι ΕΛΑΣίτες και η Πολιτοφυλακή βρίσκονταν στις θέσεις τους. Κι ο κόσμος όλο και κατέβαινε.

Η επιτροπή που πήγε στη συνάντηση στο ξενοδοχείο «Αιγαίο» - τα σημερινά γραφεία του Κομμουνιστικού Κόμματος στη Μυτιλήνη - βρήκε εκεί μόνο το Συνταγματάρχη Τσιγάντε, που τους ανακοίνωσε ότι ήρθαν ινδικά στρατεύματα για να βγουν στο νησί. Τους διαβεβαίωνε όμως πως το καθεστώς της Μυτιλήνης δεν πρόκειται ν' αλλάξει, γι' αυτό ο κόσμος δεν πρέπει να ανησυχεί. Η Επιτροπή αντέδρασε λέγοντας πως τα ινδικά στρατεύματα δεν έχουν θέση στη Μυτιλήνη και τυχόν απόβαση θα αποτελούσε πρόκληση, όταν στην Αθήνα γίνεται πόλεμος. Ο Τσιγάντε δήλωσε πως δεν έχει παραπέρα εξουσιοδότηση και η επιτροπή ζήτησε να δει και να μιλήσει με τον ίδιο τον Αγγλο ταξίαρχο που ήταν πάνω στο «Σείριος».

Στο μεταξύ, μεγάλα πλήθη λαού έχουν μαζευτεί στην προκυμαία και τους γύρω χώρους, με έκδηλες διαθέσεις να αντιμετωπίσουν με κάθε τρόπο και μέσο κάθε τυχόν προσπάθεια απόβασης. Παράλληλα, ο ΕΛΑΣ έβγαλε ένοπλες περιπολίες, για να κρατήσουν την τάξη, αλλά και να βοηθήσουν το λαό αν γινόταν σύγκρουση.

«Πίσω, δε σας θέλουμε»

Στις εννιά η ώρα από ένα μεταγωγικό άρχισαν να κατεβαίνουν στρατεύματα σε τορπιλάκατο. Με γυλιό στον ώμο και πάνοπλοι. Ετοιμάζονταν να βγουν. Τα χωνιά μπήκαν και πάλι σε ενέργεια. Ετσι μαζεύτηκε πολύς κόσμος. Αξιωματικοί του ναυτικού και ναύτες πολέμησαν να κρατήσουν τον κόσμο στα σύρματα. Το πλήθος έσπασε τη ζώνη κι όλο φώναζαν «πίσω, δε σας θέλουμε». Πολλές γυναίκες έπεσαν απάνω στο αποβατικό σκάφος και φώναζαν «χτυπάτε». Ο κόσμος όλο και κατέβαινε. Οι μπούκες των πολυβόλων είναι γυρισμένες κατά πάνω του. Δε δείλιασε κανένας. Γυναίκες βγάζουν τα τσόκαρα και τα σηκώνουν κατά πάνω στους «μαύρους» που σαστισμένα συμμαζεύονται μέσα στην τορπιλάκατο. Η απόβαση δεν μπορούσε να γίνει εκεί. Η τορπιλάκατος έκανε πίσω κι έβαλε τιμόνι ολοταχώς κατά τα μπλόκια. Ολοι τρέχουν κατά κει.

Ακολούθησε η συνάντηση της Επιτροπής με τον Ταξίαρχο Τόρνμπουλ. Εκεί ζήτησαν, για ακόμα μια φορά, να μη βγουν τα στρατεύματα, η παρουσία τους εκεί, με δεδομένα τα γεγονότα στην Αθήνα, δεν μπορούσε να γίνει δεκτή. Οι προσπάθειες των Αγγλων ιμπεριαλιστών να τους πείσουν ότι έφταναν εκεί «ως φίλοι και σύμμαχοι» έπεφταν στο κενό. Στις αλλεπάλληλες συναντήσεις κι επαφές ο Τόρνμπουλ τόνιζε ότι δεν έπρεπε να εκμεταλλεύονται το χρόνο για να κατεβάζουν κόσμο απ' τα χωριά. Ηταν φανερό πως επεδίωκε να απομονώσει το ΕΑΜ από το λαό... Από την άλλη μεριά, η ΝΕ του ΕΑΜ επεδίωκε να κερδίσει χρόνο που της ήταν πολύτιμος και συνέχιζε να συζητά αναμασώντας κάθε φορά τις διάφορες επιφυλάξεις.

Στο μεταξύ, άρχισε να καταφτάνει απ' τα χωριά ο κόσμος σαν πλημμύρα και ν' απλώνεται σ' όλους τους γύρω από τα μπλόκια χώρους, όπου συναντιότανε μαζί με τους άλλους της πόλης που φύλαγαν εκεί.

Τα χωριά στη μάχη

Τ' απόγευμα καταφτάνουν συνταγμένοι οπλισμένοι οι Μοριανοί. Ενα σωρό άνθρωποι με σκουριασμένες χατζάρες, κασμάδες, τσεκούρια και ξύλα. Και με ψυχή. Ερχονται οι Αγιασώτες, η αγροτιά της Γέρας, οι βασανισμένοι του λεσβιακού κάμπου. Τους καινούριους υποδέχονταν οι παλιοί με «ζήτω». Ολη αυτή τη νύχτα την πέρασε πάνω στην προκυμαία τόσος κόσμος, που έκανε ώρες ποδαρόδρομο μέσα στη λάσπη και το κρύο. Αναβαν φωτιές να ζεσταθούν και τραγουδούσαν το αντάρτικο. Οι Αγιασώτες σκάρωναν σατιρικά τραγούδια, που κυριάρχησαν τις επόμενες μέρες και τραγουδήθηκαν απ' όσους ξεροστάλιαζαν μέσα στο χιονόνερο και το ξεροβόρι στα μπλόκια! Αυτή τη νύχτα σηκώθηκαν οδοφράγματα με πέτρες, βαρέλια αραμπάδες, κάσες και ό,τι άλλο. Κάθε δρόμος και οδόφραγμα. Ο λαός αγρυπνούσε.

Ξημέρωναν τα Χριστούγεννα κι από παντού καταφθάνουν οι αγρότες του νησιού με τσεκούρια, κασμάδες και ντουφέκια. Ο κόσμος δείχνει μεγάλη αποφασιστικότητα. Μέσα στο χιονόνερο υψώνονταν φωνές αγριωπές, για να ακούγονται ως τα καράβια. Κάποιος από το πλήθος σκάρωσε, με τα λίγα εγγλέζικα που ήξερε, το ιστορικό πια σύνθημα «Go back» και το βροντοφώναξε προς τα καράβια. Το άρπαξαν αμέσως οι άλλοι και με μυριόστομες αγριεμένες φωνές το έφεραν στα καράβια...«Go back»... Τι κι αν ο μπάρμπα Τσάλης, προσπαθούσε μάταια να διορθώσει το σύνθημα με τα εγγλέζικα που είχε μάθει όταν δούλευε στα καράβια. «Το σωστό είναι Go away», φώναζε. Ο κόσμος τέτοιες ώρες δεν είχε καιρό για χάσιμο με τα καλούπια του εγγλέζικου συντακτικού. Στη συνείδησή του είχε κιόλας κυριαρχήσει εκείνο το «Go back», που απόμεινε στην Ιστορία της Λεσβιακής Αντίστασης, σα νικητήρια ιαχή κατά του αγγλικού ιμπεριαλισμού.

Ο λαός έμενε σε επιφυλακή. Η «Ελεύθερη Λέσβος» στις 25 Δεκέμβρη κυκλοφόρησε σε δύο έκτακτες εκδόσεις με τα συνθήματα «Ολοι στα μπλόκια» «Να φύγουν οι μαύροι!» «Υπερασπιστείτε τη λευτεριά σας!» Στις 26 Δεκέμβρη γιόρταζε κιόλας τη νίκη, με τα συνθήματα «Go back» «Ισχυρότερο το δίκιο του λαού» και «ο λαός παίρνει δύναμη από τη νίκη του». Η «Αγροτική» στις 27 Δεκέμβρη του '44 φώναζε «ζήτω ο αδάμαστος λεσβιακός λαός!».




Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org