Τετάρτη 17 Φλεβάρη 2016
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Πλευρές της Πρόληψης με αφορμή τη γρίπη

Πολλά κροκοδείλια δάκρυα χύνονται για τα χαμηλά ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης, με σκόπιμη προσπάθεια να μεταφερθεί η ευθύνη στους ασθενείς και να συγκαλυφθούν οι ευθύνες του κράτους για τις τεράστιες ελλείψεις σε δημόσιες δομές, σχεδιασμό, προσανατολισμό κ.λπ.
Πολλά κροκοδείλια δάκρυα χύνονται για τα χαμηλά ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης, με σκόπιμη προσπάθεια να μεταφερθεί η ευθύνη στους ασθενείς και να συγκαλυφθούν οι ευθύνες του κράτους για τις τεράστιες ελλείψεις σε δημόσιες δομές, σχεδιασμό, προσανατολισμό κ.λπ.
Η συζήτηση για τα κρούσματα γρίπης, τους θανάτους και τις νοσηλείες σε ΜΕΘ έχει «ανάψει» σε τηλεοπτικές εκπομπές, δελτία ειδήσεων και εφημερίδες. Μία πλευρά που αφορά όχι μόνο τους επιστήμονες Υγείας, αλλά συνολικά τη λαϊκή οικογένεια, τους εργαζόμενους, τους ασθενείς, συνδέεται με τις δυνατότητες πρόληψης και αντιμετώπισης προβλημάτων υγείας, που μένουν σήμερα αναξιοποίητες λόγω των περικοπών των δημόσιων δαπανών, που οδηγούν σε ανύπαρκτη ουσιαστικά Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ), σε κλειστά κρεβάτια ΜΕΘ, σε συνεχιζόμενες και αυξανόμενες ελλείψεις προσωπικού στις δημόσιες μονάδες Υγείας. Οι επιλογές αυτές συνδέονται ξεκάθαρα με τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας των μονοπωλίων.

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός και οι δομές ΠΦΥ

Επιστημονικοί φορείς υπογραμμίζουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του αντιγριπικού εμβολιασμού, καθώς και ότι είναι απολύτως απαραίτητος ιδιαίτερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου.

Βασική προϋπόθεση για να επιτευχθεί συστηματικός αντιγριπικός εμβολιασμός, είναι η πανελλαδική ανάπτυξη και επαρκής στελέχωση Κέντρων Υγείας, η καταγραφή των ομάδων υψηλού κινδύνου, η έγκαιρη προμήθεια επαρκούς αριθμού εμβολίων και η δωρεάν χορήγησή τους, χωρίς διακρίσεις, σε όσους απαιτείται.


Το υπουργείο Υγείας «έγκαιρα» (στα τέλη Οκτώβρη) εξέδωσε σχετική εγκύκλιο, υπογραμμίζοντας ότι ο εμβολιασμός είναι απόλυτα αναγκαίος στις ομάδες υψηλού κινδύνου και αν εμβολιαζόταν μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού, αυτό θα δημιουργούσε αποτελεσματική ασπίδα προστασίας απέναντι στη γρίπη.

Παράλληλα, πολλά κροκοδείλια δάκρυα χύνονται για τα χαμηλά ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης, με σκόπιμη προσπάθεια να μεταφερθεί η ευθύνη στους ασθενείς και να συγκαλυφθούν οι δικές τους για τις τεράστιες ελλείψεις σε δημόσιες δομές, σχεδιασμό, προσανατολισμό κ.λπ.

Υπογραμμίζεται ότι το εμβόλιο ΔΕΝ παρέχεται δωρεάν από τις ελάχιστες μονάδες ΠΦΥ που λειτουργούν, αλλά πρέπει πρώτα να συνταγογραφηθεί ΜΟΝΟ στους «δικαιούχους», τις ομάδες υψηλού κινδύνου, ώστε να το προμηθευτούν αυτοί χωρίς να το πληρώσουν.

Εμβολιασμός με «ασφαλιστικά πρωτόκολλα»

Από το πώς συνταγογραφούνται τα αντιγριπικά εμβόλια, μπορούμε να βγάλουμε συμπεράσματα τι ακριβώς σημαίνει «εφαρμογή ασφαλιστικών πρωτοκόλλων για την επίτευξη της μείωσης της φαρμακευτικής δαπάνης».

Το επιχείρημα του υπουργείου Υγείας - που ταυτίζεται με αυτό των προηγούμενων - είναι ότι με τα «επιστημονικά» δήθεν πρωτόκολλα θα χτυπηθεί η υπερσυνταγογράφηση. Γι' αυτό, ενώ η εγκύκλιος του υπουργείου αναφέρει ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός είναι χρήσιμος για όλο τον πληθυσμό, θα συνταγογραφείται ΜΟΝΟ στις ομάδες υψηλού κινδύνου... Πρακτικά, για «τον υγιή πληθυσμό» κάτω των 60 ετών που θα επιθυμεί να εμβολιαστεί, το εμβόλιο θα είναι εκτός των ψευτοεπιστημονικών ασφαλιστικών πρωτοκόλλων και θα πρέπει να το πληρώσουν οι ίδιοι.

Αποδεικνύεται από το δικό τους αλγόριθμο σκέψης ότι φάρμακα αναγκαία και με επιστημονικά τεκμηριωμένη χρησιμότητα θα εντάσσονται ή θα εξαιρούνται από τα ασφαλιστικά πρωτόκολλα, με οικονομικά κριτήρια τη μη υπερκάλυψη των κλειστών προϋπολογισμών και τις περικοπές δημόσιων δαπανών Υγείας. Οσα φάρμακα κρίνονται απαραίτητα, αλλά δεν έχουν ενταχθεί στα ασφαλιστικά αντιεπιστημονικά πρωτόκολλα, θα πληρώνονται από τις «ιδιωτικές δαπάνες Υγείας», την τσέπη δηλαδή των ασθενών.

Υγειονομικοί και πρόληψη της γρίπης

Στις ομάδες που πρέπει να εμβολιαστούν συστηματικά και καθολικά εντάσσονται και οι υγειονομικοί. Τόσο για να προστατεύονται οι ίδιοι και το οικογενειακό τους περιβάλλον από τη γρίπη, όσο και για την ασφάλεια των ασθενών, για να αποτελούν δηλαδή φραγμό προστασίας στη μετάδοση της γρίπης. Για να διασφαλίζεται, τέλος, ότι οι Μονάδες Υγείας θα μπορούν να ανταποκριθούν σε περίοδο επιδημίας.

Στην εγκύκλιο του υπουργείου υπογραμμίζεται ότι το κόστος του εμβολιασμού δε θα το καλύψουν ούτε κεντρικά το υπουργείο, ούτε τα νοσοκομεία. Τι και αν υπάρχει νομοθεσία που λέει ότι ο εργοδότης οφείλει να διενεργεί δωρεάν, με δική του επιβάρυνση, τα εμβόλια έναντι βιολογικών παραγόντων κινδύνου, τι και αν είναι προφανές ότι για τους εργαζόμενους στις δημόσιες μονάδες Υγείας ο ιός της γρίπης είναι επαγγελματικός κίνδυνος και εργοδότης είναι η διοίκηση και εν τέλει το υπουργείο Υγείας...

Ολοι οι σχετικοί επιστημονικοί φορείς επισημαίνουν - σε αντίθεση με την παγιωμένη κυβερνητική πρακτική - ότι για να επιτευχθεί συστηματικός εμβολιασμός στους εργαζόμενους στα νοσοκομεία, πρέπει να ενεργοποιηθούν σε συνεργασία οι Επιτροπές Νοσοκομειακών Λοιμώξεων, οι υπηρεσίες Ιατρικής της Εργασίας και Πρόληψης και Προστασίας από τον επαγγελματικό κίνδυνο, να ενημερώσουν έγκαιρα και να σχεδιάσουν τον εμβολιασμό.

Κυρίως υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα να χορηγείται το εμβόλιο δωρεάν χωρίς κανένα εμπόδιο, χωρίς για παράδειγμα να απαιτείται η συνταγογράφηση και η ατομική προμήθεια των εμβολίων. Πολύ περισσότερο που συστηματική καταγραφή δεν μπορεί να γίνει για τους υγειονομικούς, που αναγκάζονται να εμβολιάζονται στα φαρμακεία της γειτονιάς τους και όχι από τις σχετικές υπηρεσίες του νοσοκομείου.

Βέβαια, στα περισσότερα νοσοκομεία, η παραβίαση ακόμα και αυτής της νομοθεσίας από το ίδιο το υπουργείο Υγείας και την κυβέρνηση (πάλι διαχρονικά...) ξεκινάει από προηγούμενο στάδιο, αφού σχεδόν πουθενά δεν υπάρχει Ιατρός Εργασίας. Σε όσες εξαιρέσεις εφαρμόζουν τυπικά το νόμο, ο Ιατρός Εργασίας είναι μισθωτός με μπλοκάκι, με συμβάσεις έργου ολιγόμηνες, τον επιλέγουν με «μειοδοτικό διαγωνισμό» ή ακόμα είναι «δανεισμένος από ιδιώτες εργολάβους υπηρεσιών Ιατρικής της Εργασίας», τις γνωστές Εξωτερικές Υπηρεσίες Πρόληψης και Προστασίας της Υγείας και της Ασφάλειας (ΕΞΥΠΠ ΥΑΕ).

Με αυτούς τους όρους εργασίας, εκτός από πλευρές που συνδέονται με τα εργασιακά δικαιώματα των Ιατρών Εργασίας, δεν μπορεί να διασφαλιστεί καμία συνέχεια και συστηματική επίβλεψη της υγείας των εργαζομένων στα νοσοκομεία, καμία ουσιαστική πρόληψη και αντιμετώπιση του επαγγελματικού κινδύνου συνολικότερα.

Αναξιοποίητες οι δυνατότητες πρόληψης και αντιμετώπισης

Κρούσματα γρίπης θα έχουμε κάθε χρόνο, ορισμένα από αυτά θα είναι βαριά, θα χρήζουν νοσηλείας και σε λίγες περιπτώσεις θα απαιτείται νοσηλεία σε ΜΕΘ ή θα έχουν θανατηφόρο εξέλιξη. Η ολόπλευρη προσέγγιση των αναγκαίων μέτρων για την πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της γρίπης, παρά το αντικειμενικό ενδιαφέρον, ξεφεύγει από το αντικείμενο του άρθρου.

Θα απαιτούσε ανάλυση του ρόλου των Κέντρων Υγείας στην πρωτογενή πρόληψη των κινδύνων που συνδέονται με τη γρίπη, την εκπαίδευση και ενημέρωση του πληθυσμού, την αναγκαιότητα παρεμβάσεων σε χώρους εργασίας, σχολεία, εστίες και γενικότερα σε χώρους όπου έχουμε υψηλό συγχρωτισμό, για την υπόδειξη και διασφάλιση όρων υγιεινής. Το ρόλο των ΚΥ για το συστηματικό εμβολιασμό όπου είναι αναγκαίος, με επιστημονικά κριτήρια, ως ένα από τα μέτρα πρόληψης που πρέπει να αξιοποιηθεί. Την αναγκαιότητα συστηματικής καταγραφής ευπαθών ομάδων πληθυσμού, την αξιοποίηση ακόμα και κινητών συνεργείων για τη διασφάλιση του εμβολιασμού όταν υπάρχουν δυσκολίες μετακίνησης.

Τέλος, το ρόλο των ΚΥ για την καταγραφή της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας, για την αναγκαία επιστημονική έρευνα και τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών, με γνώμονα την προστασία της υγείας των ασθενών και της δημόσιας υγείας συνολικά.

Θα απαιτούσε, τέλος, να υπογραμμιστεί ο ρόλος των δομών ΠΦΥ και των ΚΥ για την έγκαιρη διάγνωση, αποτελεσματική αντιμετώπιση των περιστατικών γρίπης, τη σύνδεση με δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια νοσοκομεία για την αντιμετώπιση επιπλοκών, την επιδημιολογική επαγρύπνηση για τη συντονισμένη καταγραφή των κρουσμάτων και την ενημέρωση για μέτρα που χρειάζεται να ληφθούν για τον περιορισμό - πρόληψη επιδημιών κ.λπ.

Οι πλευρές αυτές πέρα από το επιστημονικό έχουν και πολιτικό ενδιαφέρον, αν σκεφτούμε ότι συχνά η βαρύτερη εξέλιξη ή ακόμα και ο θάνατος σε ασθενείς με γρίπη συνδέεται με καθυστερημένη προσέλευση στο γιατρό, λόγω οικονομικών προβλημάτων ή λόγω ανεπάρκειας δημόσιων δομών ΠΦΥ.

Μπορεί, όμως, να αποτελέσει άλλη μία αφορμή, να προσθέσει επιχειρήματα για τις συνέπειες στην υγεία της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων από την πολιτική που θυσιάζει τα δικαιώματά μας στο βωμό του κέρδους των μονοπωλίων.

Απέναντι σε αυτή την πολιτική μπορούμε να ορθώσουμε ανάστημα, να αντιπαλέψουμε τα μέτρα, να αποσπάσουμε κατακτήσεις, στοχεύοντας τον πραγματικό αντίπαλο, το κεφάλαιο και την εξουσία του. Για τη δημιουργία προϋποθέσεων για την ολόπλευρη αξιοποίηση επιστημονικών επιτευγμάτων για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών, στο επίπεδο Πρόληψης και Προστασίας της Υγείας αλλά και γενικότερα.


Του Χρήστου ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ*
* Ο Χρ. Παπάζογλου είναι Γιατρός Εργασίας, μέλος του Τμήματος Υγείας - Πρόνοιας της ΚΕ του ΚΚΕ




Τετρασέλιδα του «Ρ»
Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org