Κυριακή 27 Γενάρη 2002
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 6
ΕΝΘΕΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: "7 ΜΕΡΕΣ ΜΑΖΙ"
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές

Η ζωή του αγγίζει την πενηντακονταετία. Η παράσταση της Δόρας Στράτου στη Θεσσαλονίκη το 1953 ήταν η αρχή μιας μακράς και σημαντικής πορείας. Μιας πορείας που είχε ως στόχο την ανάδειξη και τη διατήρηση της λαϊκής μας παράδοσης. Μουσική, χορός και τραγούδι από την Ελλάδα του χθες, 49 ολόκληρα χρόνια συναντώνται στην Πλάκα, στην οδό Σχολείου 8, εκεί όπου στεγάζεται το σωματείο «Ελληνικοί Χοροί Δόρας Στράτου». Μια φιλόξενη γωνιά της παράδοσής μας, ένα ζωντανό μουσείο του ελληνικού χορού, που, σε πείσμα των καιρών, αντιστέκεται και «τραγουδά» ακόμα...

Το ιστορικό θέατρο «Δόρα Στράτου» άνοιξε διάπλατα τις συλλογές και τα αρχεία του για τη φορεσιά, τη μουσική και το χορό. Πρόσφατα, σε συνεργασία με τις εκδόσεις «Καστανιώτη», κυκλοφόρησε ένα cd Rom για τις «Ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές». Πρόκειται για την πληρέστερη καταγραφή φορεσιών, κομμάτι προς κομμάτι, με κείμενο και φωτογραφία, οι οποίες συνοδεύονται από την αντίστοιχη μουσική και βίντεο. Παρουσιάζονται 2.500 φορεσιές και, επιπλέον, μεμονωμένα μέρη τους, κοσμήματα και εξαρτήματα, μέρος της τεράστιας συλλογής του «Θεάτρου Ελληνικών Χορών».

Οπως αναφέρει ο πρόεδρος του σωματείου «Ελληνικοί Χοροί Δόρας Στράτου», Αλκης Ράφτης «το cd Rom βασίζεται στο μόνιμο πρόγραμμα που λειτουργεί στο Θέατρο, "Πανδέκτης της ελληνικής φορεσιάς". Πρόκειται για μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τις ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές. Ενα σύνθετο αρχείο που περιέχει ταξινομημένες πληροφορίες σε μορφή κειμένου, στατικής εικόνας, κινούμενης εικόνας και ήχου. Το αρχείο αυτό συνδυάζεται με τη συλλογή φορεσιών, κοσμημάτων και άλλων εξαρτημάτων φορεσιάς του Θεάτρου, η οποία είναι καταχωρημένη σε χωριστό ηλεκτρονικό αρχείο. Επίσης, συνδυάζεται με τα άλλα ηλεκτρονικά αρχεία που διατηρεί το Θέατρο (βιβλίων, άρθρων, εικόνων, δίσκων, ηχογραφήσεων, εγκυκλοπαίδεια χορού κλπ.). Το αρχείο ενημερώνεται διαρκώς. Επειδή είναι σχεδιασμένο για να δέχεται κάθε είδους πληροφορίες και να εμπλουτίζεται συνεχώς, ονομάζεται "Πανδέκτης"».


Είναι η πρώτη φορά στην πενηντάχρονη διαδρομή του Θεάτρου «Δόρας Στράτου» που παρουσιάζονται οι φορεσιές αυτές αυτόνομα. «Είναι παραδοσιακές φορεσιές, όχι θεατρικά κοστούμια. Παραδοσιακές φορεσιές από έναν πολιτισμό που είχε πια σβήσει στην Ελλάδα πριν από πενήντα χρόνια και δε θα ξαναγύριζε. Τα αντικείμενα που αφηγούνται τα έθιμα εκείνης της εποχής στο χωριό δεν μπορούν να μας δώσουν ολόκληρη την ουσία του. Γιατί το σημαντικό βρισκόταν στις σχέσεις των ανθρώπων και στον τρόπο που αντιμετώπιζαν τον κόσμο. Μικρές κοινωνίες, αυτοτελείς, η καθεμιά με τη δική της ιστορία, άλλαζαν αργά, διατηρώντας μια ξεχωριστή ταυτότητα. Γι' αυτό η φορεσιά κάθε χωριού ή κάθε νησιού είναι διαφορετική».

«Τότε, όταν η γυναίκα κατέβαινε στο παζάρι, η φορεσιά της "μιλούσε" και έλεγε από ποιο χωριό ήταν, αν ήταν παντρεμένη, αν είχε παιδιά, αν ο άντρας της ήταν γεωργός ή βοσκός, αν είχε πένθος και τόσα άλλα. Κάθε φορεσιά ήταν μια στολή με πολλά διακριτικά, όπως οι στρατιωτικές στολές. Οταν ο κόσμος άλλαξε, οι φορεσιές μπήκαν στα σεντούκια ή έγιναν κουρελόπανα. Οι άνθρωποι ξέχασαν να υφαίνουν στον αργαλειό, να βάφουν με φυτικά χρώματα, να κεντούν, να φορούν τους διάφορους κεφαλόδεσμους. Ξέχασαν πώς λέγεται το κάθε κομμάτι και τι σήμαινε το κάθε διακριτικό».

Στο cd Rom, εκτός από την εισαγωγή στην οποία παρουσιάζεται η εξέλιξη της ελληνικής φορεσιάς, περιλαμβάνονται ακόμη οι ενότητες: Χάρτης αναζήτησης, Φορεσιές, Ευρετήριο περιοχών και πληροφορίες για το Θέατρο «Δόρα Στράτου». Συγκεκριμένα, στην ενότητα «Χάρτης αναζήτησης», ο χρήστης μεταφέρεται σε έναν εικονογραφημένο χάρτη της Ελλάδας, διαχωρισμένο σε νομούς και ευρύτερες περιοχές (Κύπρος, Πόντος, Καππαδοκία). Η ενότητα «Φορεσιές» είναι η σημαντικότερη ενότητα της εφαρμογής. Εδώ ο χρήστης μπορεί να ενημερωθεί για τα ιστορικά στοιχεία της τοποθεσίας προέλευσης της κάθε φορεσιάς, αλλά και για τα τεχνικά χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητές της, ενώ στην ενότητα «Ευρετήριο περιοχών» προσφέρεται η δυνατότητα αλφαβητικής αναζήτησης όλων των περιοχών που περιλαμβάνονται στις ελληνικές φορεσιές.

Το cd Rom «Ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές» αποτελεί ένα απαραίτητο εργαλείο για τους ειδικούς: ενδυματολόγους, λαογράφους, εκπαιδευτικούς και σχεδιαστές. Παράλληλα, απευθύνεται και στον πιο ανειδίκευτο χρήστη, αφού απλουστεύει με τον καλύτερο τρόπο τις κατά την πλειοψηφία τους περίπλοκες φορεσιές του ελλαδικού χώρου, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τα επιμέρους τμήματά τους και τη χρηστικότητά τους.


Η. ΜΟΡΤΟΓΛΟΥ


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org