ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σάββατο 27 Αυγούστου 2016
Σελ. /20

Στο σημερινό 4σέλιδο «Διεθνή και Οικονομία» μπορείτε να διαβάσετε τα εξής:

  • Κυβέρνηση - Τράπεζες: Σφίγγει η θηλιά των πλειστηριασμών στην πρώτη κατοικία της λαϊκής οικογένειας.
  • «Ηλεκτρονικό χρήμα»: Η σχετική συζήτηση, οι αντιδράσεις και οι πραγματικές στοχεύσεις.
  • Η συνάντηση Μέρκελ - Ολάντ - Ρέντσι στο νησί Βεντοτένε έγινε ένα ακόμα επεισόδιο στις αντιλαϊκές ζυμώσεις.
  • Η περιοδεία του Ιρανού ΥΠΕΞ στη Λατινική Αμερική σηματοδοτεί στρατηγικά «ανοίγματα» σε οικονομία και εμπόριο.

ΣΥΓΚΥΒΕΡΝΗΣΗ - ΕΓΧΩΡΙΟΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ
Σφίγγουν τη θηλιά των πλειστηριασμών στην πρώτη κατοικία της λαϊκής οικογένειας

«Ο αποχαρακτηρισμός του δανειολήπτη ως συνεργάσιμου μπορεί να έχει ως συνέπεια τον αποκλεισμό του από ειδικές ευεργετικές διατάξεις της νομοθεσίας», αναφέρεται χαρακτηριστικά στον αναθεωρημένο «Κώδικα Δεοντολογίας» των τραπεζών, που καταρτίστηκε από την Τράπεζα της Ελλάδας και τέθηκε σε ισχύ από τις αρχές Αυγούστου, μετά τη δημοσίευσή του στην «Εφημερίδα της Κυβερνήσεως».

Σε κάθε περίπτωση, ανοίγει ο δρόμος για κατασχέσεις και πλειστηριασμούς ακόμη και για την πρώτη κατοικία της λαϊκής οικογένειας, καθώς «ο αποχαρακτηρισμός του δανειολήπτη ως συνεργάσιμου», σύμφωνα με τον νέο Κώδικα, «μπορεί να έχει συνέπεια τον εκπλειστηριασμό της κύριας κατοικίας του». Ταυτόχρονα και παράλληλα, σφίγγει ακόμη περισσότερο η θηλιά των εκβιασμών και των απειλών απέναντι στα οικονομικά αδύναμα νοικοκυριά, που εξαναγκάζονται να προσέλθουν στις τράπεζες για να συμφωνήσουν, επί της ουσίας, σε εξατομικευμένα μνημόνια συνεργασίας, έτσι ώστε να διασφαλιστούν τα συμφέροντα των τραπεζικών ομίλων και των μεγαλομετόχων τους.

Πρόκειται για μια ακόμη παρέμβαση στο πλαίσιο της εφαρμογής των «προαπαιτούμενων» μέτρων του 3ου μνημονίου, η οποία έρχεται να «κουμπώσει» με τις προηγούμενες νομοθετικές παρεμβάσεις της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, με κατεύθυνση την πλήρη απελευθέρωση των πλειστηριασμών ακόμη και για την πρώτη κατοικία των λαϊκών νοικοκυριών. Με βάση τον «Κώδικα», πέρα από τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, τα οικονομικώς ανήμπορα λαϊκά νοικοκυριά, προκειμένου να τύχουν δικαστικής προστασίας, όπου αυτή προβλέπεται, πρέπει να έχουν, με τη βούλα των τραπεζών, το χαρακτηρισμό του «συνεργάσιμου δανειολήπτη». Σε διαφορετική περίπτωση, τα δικαστήρια θα απορρίπτουν την αίτηση, με ανοιχτό πλέον το ενδεχόμενο των πλειστηριασμών.

Στις τραπεζικές «λύσεις διευθέτησης» για τα λαϊκά νοικοκυριά συγκαταλέγονται και τα παρακάτω:

  • Πώληση και ενοικίαση του ακινήτου. Ο δανειολήπτης μεταβιβάζει την κυριότητα του ακινήτου στην τράπεζα και στη συνέχεια μπορεί να έχει το δικαίωμα της διαμονής στην κατοικία του έναντι ενοικίου, «για μια ελάχιστη περίοδο». Με το συγκεκριμένο μέτρο στηρίζονται οι ισολογισμοί των τραπεζών, στις οποίες θα ανήκει η ακίνητη ιδιοκτησία των πελατών τους.
  • «Εθελοντική παράδοση» του ακινήτου. Ο δανειολήπτης που αδυνατεί να εξυπηρετήσει το χρέος, μεταβιβάζει την κυριότητα του ακινήτου στην τράπεζα και στη συνέχεια, σε συμφωνία με την τράπεζα, «διατυπώνεται σαφώς ο τρόπος διευθέτησης» για τυχόν υπολειπόμενα ποσά.
  • «Εθελοντική εκποίηση ακινήτου». Ο δανειολήπτης προχωρά «οικειοθελώς» στην πώληση του ακινήτου σε τρίτους, μετά από τη σύμφωνη γνώμη της τράπεζας. Σε περίπτωση που το τίμημα πώλησης είναι χαμηλότερο από την οφειλή, η τράπεζα προχωρά σε «διαγραφή» του υπολειπόμενου ποσού.
  • Υπό προϋποθέσεις προβλέπονται ρυθμίσεις όπως αυτές που ήδη εφαρμόζουν οι τράπεζες (χρονική μετακύλιση, μείωση επιτοκίων κ.ά.).

Επιπλέον, στην «τυποποιημένη κατάσταση οικονομικής πληροφόρησης», που ο οφειλέτης θα υποβάλλει υποχρεωτικά στην τράπεζα, μεταξύ άλλων, πρέπει να αναγράφει σε ειδικές λίστες:

  • Την αξία της ακίνητης περιουσίας και μάλιστα αναλυτικά για κάθε τεμάχιο γης (ποσοστό συνιδιοκτησίας, είδος εμπράγματου δικαιώματος).
  • Τα ποσά από τις μεικτές και καθαρές αποδοχές από μισθούς και συντάξεις, τα επιδόματα από φορείς του Δημοσίου (π.χ. ανεργίας, ΕΚΑΣ), τα ποσά βοήθειας από ιδιώτες (π.χ. από οικογενειακά πρόσωπα), καθώς και το σύνολο του εισοδήματος από κάθε πηγή προέλευσης.
  • Τις κάθε είδους δαπάνες για την καθημερινή διαβίωση, όπως για στέγαση, ηλεκτρικό ρεύμα, ύδρευση, βασικές καταναλωτικές δαπάνες (διατροφή) κ.ά.

Επί της ουσίας, πρόκειται για φακέλωμα των λαϊκών νοικοκυριών, στη βάση του οποίου προσδιορίζεται η περιβόητη «μέγιστη ικανότητα αποπληρωμής».

Αναδιαρθρώσεις με όχημα τα «κόκκινα» δάνεια

Την ίδια ώρα, η διαχείριση των «κόκκινων» επιχειρηματικών δανείων ανοίγει το δρόμο για μαζικές αναδιαρθρώσεις βιώσιμων επιχειρήσεων, αλλά και κλάδων της οικονομίας και της παραγωγής που χαρακτηρίζονται για τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Σε αυτό το επίπεδο, ο «Κώδικας Δεοντολογίας» προβλέπει:

«Λειτουργική αναδιάρθρωση επιχείρησης». Μπορεί να περιλαμβάνει ενέργειες όπως η αλλαγή της διοίκησης, η πώληση περιουσιακών στοιχείων, ο περιορισμός του κόστους κ.ά.

Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο, δηλαδή, συμμετοχή των τραπεζών στις επιχειρήσεις, ή και άλλων «επενδυτών» που θα εξαγοράσουν τα «κόκκινα» δάνεια.

Την ίδια ώρα, το «τεχνικό μνημόνιο» της συνεργασίας που υπέγραψε η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, προδιαγράφει τη διαμόρφωση ειδικών κριτηρίων και στοχοθεσίας για τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων στις τράπεζες.

Ανάμεσα σε άλλα:

  • Για βιώσιμες επιχειρήσεις - ανάλογα με την πολυπλοκότητα και το μέγεθος της υπόθεσης - θα καθορίζεται το περιεχόμενο των μέτρων αναδιάρθρωσης, όπως ανασχεδιασμός επιχειρηματικού πλάνου, διαγραφές οφειλών, μετοχοποίηση χρέους ή ένας συνδυασμός μέτρων. Είναι φανερό ότι τα μεγαλύτερα θύματα αυτής της «αναδιοργάνωσης» θα είναι οι εργαζόμενοι και τα εναπομείναντα δικαιώματά τους.
  • Ο μηχανισμός αναδιάρθρωσης του χρέους θα απαιτεί από τον οφειλέτη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με όλα του τα χρέη, τα περιουσιακά στοιχεία και τις πηγές εισοδήματός του.
  • Προεδρικό Διάταγμα θα ρυθμίζει τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς των κατασχεθέντων περιουσιακών στοιχείων. Το σύστημα θα απαιτεί μια δικτυακή πύλη για την παροχή δημοσιότητας για τους πλειστηριασμούς.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδας, «οι δυσμενείς μακροοικονομικές συνθήκες οδήγησαν σε ονομαστικές περικοπές μισθών, στην αύξηση της ανεργίας, στην αύξηση του ποσοστού των εργαζομένων σε θέσεις μερικής απασχόλησης και σε πιο ευέλικτες θέσεις εργασίας». Ως αποτέλεσμα των εξελίξεων, τα «μη εξυπηρετούμενα δάνεια», νοικοκυριών και επιχειρήσεων, στο τέλος του 2015 έφταναν στο 44,2% της συνολικής μάζας των δανείων και σε απόλυτα μεγέθη στα 108 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τον υπάρχοντα σχεδιασμό από την ΤτΕ, στο επίπεδο των τεσσάρων συστημικών τραπεζικών ομίλων, το 2019 τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα πρέπει να έχουν μειωθεί κατά 40% ή 41 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά μέσον όρο η προβλεπόμενη μείωση φτάνει στα 13,5 δισ. το χρόνο για την ερχόμενη τριετία. Ο βασικός άξονας της διαχείρισης είναι η «επιτυχής αναδιάρθρωση των οφειλών», προκειμένου τα δάνεια αυτά να καταστούν «ενήμερα».

Την ίδια ώρα, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), σε συνεργασία με τη «McKinsey», παρουσίασε μελέτη για τη διαχείριση των μεγάλων «κόκκινων» επιχειρηματικών δανείων. Από την ανάλυση των δεδομένων, η προτεραιότητα δίνεται σε 5 κλάδους με συνολικά δάνεια ύψους 7,5 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 4,5 δισ. ευρώ είναι μη εξυπηρετούμενα. Οι πέντε ταξινομούμενοι κλάδοι στους οποίους καταλήγει η μελέτη και οι οποίοι φαίνεται ότι συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις για άμεση ανάληψη δράσης, είναι οι εξής: Τουρισμός, Τρόφιμα και Ποτά, Υγεία και Φάρμακα, Ιχθυοκαλλιέργειες και Μεταφορές.

«Εργα και ημέρες» στην υπηρεσία του κεφαλαίου

Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τη διεκπεραίωση των υποθέσεων του εγχώριου τραπεζικού κεφαλαίου και στο πλαίσιο της εφαρμογής του 3ου μνημονίου, η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, μεταξύ άλλων, έχει προχωρήσει και στα παρακάτω:

Με τον νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, δόθηκε μια πρώτη διευκόλυνση στις τράπεζες για τη διενέργεια πλειστηριασμών (με τιμή την εμπορική αξία και όχι την κατά πολύ υψηλότερη που ίσχυε).

Με τον νέο νόμο για τα «κόκκινα» δάνεια στις τράπεζες, η θηλιά των πλειστηριασμών σφίγγει ακόμη περισσότερο γύρω από την πρώτη κατοικία της λαϊκής οικογένειας.

Με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, μέσω της δανειακής σύμβασης που συνοδεύει το 3ο μνημόνιο, στήριξαν το εγχώριο τραπεζικό κεφάλαιο. Είναι ξεκάθαρο, πλέον, το γεγονός ότι η χασούρα ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων φορτώθηκε στο κρατικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και μέσω αυτού στους κρατικούς προϋπολογισμούς και των επόμενων ετών και βέβαια στις πλάτες των λαϊκών στρωμάτων.

«Ανοίγει» η δευτερογενής αγορά τραπεζικών δανείων (εξυπηρετούμενων και «κόκκινων»), με τη δυνατότητα των εγχώριων τραπεζικών ομίλων να τα μεταβιβάζουν σε άλλους «επενδυτές». Ηδη οι τράπεζες έχουν τη δυνατότητα πώλησης «κόκκινων» επιχειρηματικών δανείων αυτοαπασχολούμενων, επαγγελματιών, «μικρομεσαίων» επιχειρήσεων, καθώς και «κόκκινων» στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας πάνω από 140.000 ευρώ και βέβαια όλων των «κόκκινων» στεγαστικών που δεν αφορούν σε πρώτη κατοικία.

Από το Γενάρη του 2018, «απελευθερώνεται» το σύνολο των δανείων για πρώτη κατοικία και για ποσά κάτω από 140.000 ευρώ.

Νέοι «παίχτες» στο προσκήνιο

Χαρακτηριστική για τις συντελούμενες διεργασίες σχετικά με το ξαναμοίρασμα της επιχειρηματικής πίτας και των κερδών είναι η συμφωνία που ανακοινώθηκε πρόσφατα μεταξύ των τραπεζικών ομίλων Alpha Bank, Eurobank και της αμερικανικής KKR, με την οποία θα συμπράξει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), που με τη σειρά της είναι σήμερα και μέτοχος των τραπεζικών ομίλων.

Να σημειωθεί ότι οι τράπεζες και νέοι «επενδυτές» μπορούν να συμμετάσχουν και στα μετοχικά κεφάλαια «προβληματικών» επιχειρήσεων που κρίνονται «βιώσιμες». Και βέβαια, θα έχουν αποφασιστικό λόγο στη διαμόρφωση των επιχειρηματικών πλάνων, στον αριθμό των εργαζομένων και σε οτιδήποτε σχετίζεται με τις ανάγκες της αναδιάρθρωσης, όπως και με τις ομαδικές απολύσεις, που θα συζητηθούν στο πλαίσιο της επόμενης «αξιολόγησης» του μνημονίου.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, τα «οφέλη» εστιάζονται σε παράγοντες όπως αποτελεσματική διαχείριση των «προβληματικών» δανείων, χρηματοδότηση με νέα κεφάλαια, αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων, επανακαθορισμός επιχειρηματικών στόχων.

Η ΚΚR, από την πλευρά της, διαχειρίζεται κεφάλαια που τοποθετούνται σε Ενέργεια, Υποδομές, ακίνητη περιουσία, αλλά και σε επενδύσεις υψηλού ρίσκου και απόδοσης (hedge funds) κ.ά.


Α. Σ.




Τετρασέλιδα του «Ρ»
Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org