Σάββατο 23 Ιούλη 2016
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ

Στο σημερινό 4σέλιδο «Διεθνή και Οικονομία» μπορείτε να διαβάσετε τα εξής:

-- ΕΕ - ΔΝΤ: Πολλαπλές «αβεβαιότητες» σχετικά με τις οικονομικές εξελίξεις και νέα υποβάθμιση των προβλέψεων για τους ρυθμούς ανάπτυξης στην ΕΕ και σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφουν οι εκθέσεις της Κομισιόν και του ΔΝΤ.

-- Ελλάδα - Κίνα: Ο «νέος δρόμος του μεταξιού» που οικοδομεί το Πεκίνο, ο ρόλος - «κλειδί» της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και οι επιδιώξεις της ελληνικής αστικής τάξης.

-- Απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία: Αντιδράσεις οικονομικών και επιχειρηματικών επιτελείων που έχει σημασία να καταγραφούν.

-- Διάσκεψη Αφρικανικής Ενωσης: Σημαντικές αποφάσεις με στόχο την αναβάθμισή της και την προσέλκυση μονοπωλιακών επενδύσεων.

ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - ΔΝΤ
Νέα υποβάθμιση στις προβλέψεις για τους ρυθμούς ανάκαμψης

...και κοινές εκτιμήσεις για «μεγάλη αύξηση της αβεβαιότητας» στην ΕΕ και την Ευρωζώνη

Την αδυναμία τους να «ποσοτικοποιήσουν» τον αντίκτυπο του Brexit και να καθορίσουν τη «νέα ισορροπία» επισημαίνουν η Κομισιόν και το ΔΝΤ...

Eurokinissi

Την αδυναμία τους να «ποσοτικοποιήσουν» τον αντίκτυπο του Brexit και να καθορίσουν τη «νέα ισορροπία» επισημαίνουν η Κομισιόν και το ΔΝΤ...
Σε μια ακόμη υποβάθμιση των εκτιμήσεών τους ως προς τους ρυθμούς ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας τόσο στην ΕΕ και την Ευρωζώνη όσο και στην παγκόσμια οικονομία, προχώρησαν αυτήν τη βδομάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΔΝΤ. Την ίδια ώρα, μάλιστα, οι ιμπεριαλιστικοί οργανισμοί και τα αστικά επιτελεία διατυπώνουν ζωηρές επιφυλάξεις ως προς την ορθότητα των νέων εκτιμήσεών τους, εν μέσω βέβαια των πολλαπλών «αβεβαιοτήτων» και των «κινδύνων» που εκδηλώνονται στην οικονομία, με φόντο και τους οξυμένους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς.

Σε επίπεδο Ευρωζώνης, κεντρικό ζητούμενο παραμένει η αύξηση της μάζας των νέων κερδοφόρων επενδύσεων. Αυτές, με τη σειρά τους, παρά τα εξαπλούμενα προγράμματα της νομισματικής «χαλάρωσης» σε όφελος των ευρωπαϊκών μονοπωλίων, τα μηδενικά επιτόκια και τον πακτωλό των «φτηνών» κεφαλαίων που προορίζονται για χρηματοδότηση των επιχειρηματικών ομίλων και των επενδύσεών τους, παραμένουν ιδιαίτερα υποτονικές και σε κάθε περίπτωση πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2008, όταν εκδηλώθηκε η καπιταλιστική κρίση.

Αυξημένα «ρίσκα» και αβεβαιότητες στην ΕΕ

Την ενίσχυση της αβεβαιότητας στην Ευρωζώνη μετά το βρετανικό δημοψήφισμα παραδέχτηκε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μ. Ντράγκι, στο πλαίσιο της προχτεσινής συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.

Σε ό,τι αφορά την επίδραση του Brexit στην Ευρωζώνη, σύμφωνα με τον Μ. Ντράγκι, το «κανάλι» μετάδοσης τυχόν αναταράξεων είναι αυτό του εμπορίου. Στην περίπτωση της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, πρόσθεσε, λόγω των εξελίξεων στην Τουρκία, το «κανάλι» δεν είναι ευδιάκριτο, αλλά δεν αποκλείεται να σχετίζεται με την υπονόμευση της «εμπιστοσύνης».

Σε αυτό το επίπεδο, η υπονόμευση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης και επιχειρηματικού κλίματος εγκυμονεί νέους κινδύνους γύρω από το ύψος των εμπορικών συναλλαγών ανάμεσα στα κράτη και τις αγορές, αβεβαιότητες για την εξέλιξη των συναλλαγματικών ισοτιμιών ανάμεσα στα βασικά ανταγωνιστικά νομίσματα, σε συνδυασμό βέβαια με τις εξελίξεις στις λεγόμενες αναδυόμενες οικονομίες.

Την ίδια ώρα, στο «κουβάρι» των διεργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη στην ΕΕ προστίθενται και νέες παράμετροι, όπως οι αναταράξεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ιταλίας, που φέρνουν εκ νέου στην επιφάνεια την ενδοαστική διαπάλη γύρω από τους τρόπους διάσωσης των τραπεζών της Ευρωζώνης. Σε αυτό το πλαίσιο, ανοιχτά, πλέον, έχει τεθεί το ζήτημα της «ευέλικτης ερμηνείας» της σχετικής Οδηγίας της ΕΕ για την «τραπεζική ένωση», που αποτελεί βασικό συστατικό στοιχείο στην πορεία για την περαιτέρω «εμβάθυνση» της Οικονομικής και Νομισματικής Ενωσης (ΟΝΕ).

Σε αυτό το φόντο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει πως οι προβλέψεις ενδέχεται να αλλάξουν, καθώς το βρετανικό δημοψήφισμα έχει δημιουργήσει μία υπερβολικά αβέβαιη κατάσταση, έχει αυξήσει τους κινδύνους για τις προοπτικές της οικονομίας της Ευρωζώνης. Χαρακτηριστικά, σε έκθεση της Κομισιόν, που δημοσιοποιήθηκε την περασμένη Τρίτη, αναφέρεται ότι χωρίς πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση μετά την έξοδο της Βρετανίας (π.χ. σε εμπόριο, κινητικότητα αγαθών, υπηρεσιών και εργασίας, πολιτικές απαντήσεις), η «νέα ισορροπία» είναι αδύνατο να καθοριστεί.

Στην έκθεση της Κομισιόν, τονίζεται ακόμα: «Το δημοψήφισμα του Ηνωμένου Βασιλείου θα επηρεάσει όχι μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και την υπόλοιπη οικονομία της ΕΕ, μέσω διαφόρων διαύλων μετάδοσης κυρίως της αβεβαιότητας, των επενδύσεων, του εμπορίου και της μετανάστευσης», ενώ υπογραμμίζεται πως «στο εγγύς μέλλον, ο κύριος αντίκτυπος θα είναι μια μεγάλη αύξηση της αβεβαιότητας, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά».

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Ευρωζώνη μπορεί να δεχτεί «χτύπημα» μισής ποσοστιαίας μονάδας στην αναμενόμενη ανάκαμψη του ΑΕΠ την επόμενη χρονιά, λόγω των δυσμενών επιπτώσεων από το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος.

Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι, σύμφωνα με τα εξεταζόμενα σενάρια και εν μέσω «κινδύνου» μείωσης των επενδύσεων, η ανάκαμψη στην Ευρωζώνη ενδέχεται να διαμορφωθεί το 2016 στο 1,5% (από 1,6% στην προηγούμενη εκτίμηση) και το 2017 στο 1,3% (από 1,8%).

Σε ό,τι αφορά τη Βρετανία, η Κομισιόν εκτιμά ότι το ΑΕΠ ενδέχεται να εμφανίσει ρυθμό πτώσης 0,3% το 2017 (έναντι μεγέθυνσης 1,9% σύμφωνα με τις «Εαρινές Οικονομικές Προβλέψεις»).

«Δύσκολη η ποσοτικοποίηση της αβεβαιότητας», λέει το ΔΝΤ

Το ΔΝΤ, από την πλευρά του, επισημαίνει πως το Βrexit δημιουργεί αβεβαιότητες σχετικά με τις μελλοντικές οικονομικές σχέσεις της Βρετανίας με την ΕΕ, ενώ θα μπορούσε να αυξήσει τους «πολιτικούς κινδύνους» στην ίδια την ΕΕ.

«Ο αντίκτυπος και η επιμονή της αβεβαιότητας είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν σε αυτό το στάδιο», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση του ΔΝΤ για τις Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικές (World Economic Outlook).

Η έκθεση προβλέπει επιβράδυνση της μεγέθυνσης του ΑΕΠ στην παγκόσμια οικονομία στο 3,1% (από 3,2% που εκτιμούσε τον Απρίλη), ενώ για το 2017 αναμένει πως ο ρυθμός επέκτασης θα διαμορφωθεί στο 3,4% (από 3,5%).

Ειδικότερα, σύμφωνα με την έκθεση του ΔΝΤ, οι εκτιμώμενοι ρυθμοί του ΑΕΠ διαμορφώνονται ως εξής:

  • Ευρωζώνη: Εκτιμά πως θα ενισχυθεί το 2016 κατά 1,6% (από 1,5% στην προηγούμενη πρόβλεψη), ωστόσο θεωρεί πως το 2017 θα αναπτυχθεί με ρυθμό 1,4% (από 1,6% προηγουμένως).
  • ΗΠΑ: 2,2% το 2016 (από 2,4%) και 2,5% το 2017 (αμετάβλητο).
  • Βρετανία: 1,7% το 2016 (από 1,9%) και 1,3% το 2017 (από 2,2%).

Ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Μ. Ομπσφελντ, αναφερόμενος στους «κινδύνους» για την παγκόσμια οικονομία, πέραν του Brexit, εστίασε στο Προσφυγικό, στους γεωπολιτικούς κινδύνους που παραμένουν, στις περιφερειακές συγκρούσεις, αλλά και στη διατήρηση της μακροχρόνιας ανεργίας.

Επιπλέον, σύμφωνα με προηγούμενη, πρόσφατη, έκθεση του ΔΝΤ, οι ιδιωτικές επενδύσεις στην Ευρωζώνη μειώθηκαν από την περίοδο της εκδήλωσης της καπιταλιστικής κρίσης κατά 15% και συνεχίζουν να παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα.

Παράλληλα, ενόψει της συνεδρίασης των υπουργών Οικονομικών του G20, αυτό το Σαββατοκύριακο, στην Κίνα, το ΔΝΤ, επισημαίνει πως οι «καθοδικοί κίνδυνοι έχουν γίνει πιο εμφανείς», προσθέτοντας: «Μία αποτυχία να υπάρξει καθαρή εικόνα σχετικά με τη μελλοντική σχέση της Βρετανίας με την ΕΕ θα ενίσχυε την αβεβαιότητα και θα επιβάρυνε την εμπιστοσύνη».

Αυτό το πισωγύρισμα, σημειώνεται, συμβαίνει σε ένα περιβάλλον, όπου οι βάσεις της ανάπτυξης είναι ήδη αδύναμες, λόγω ενός συνδυασμού επίμονων και αλληλοσυνδεόμενων δυνάμεων, που περιλαμβάνουν:

α) Τη μετά την κρίση τάση επιβράδυνσης στην αύξηση της συνολικής παραγωγικότητας, η οποία επιδεινώνεται από τη γήρανση του πληθυσμού.

β) Το υπερβολικό χρέος στις αναπτυγμένες οικονομίες.

γ) Τη μείωση της παραγωγικής δυναμικότητας μετά την κρίση, λόγω των επίμονα χαμηλών επενδύσεων και της υψηλής ανεργίας.

***

Στη βάση όλων των παραπάνω, ως μόνιμο «αντίβαρο» για τις αβεβαιότητες του κεφαλαίου προβάλλει η ακόμα μεγαλύτερη επιτάχυνση των αντιλαϊκών αναδιαρθρώσεων που αυτό έχει ανάγκη, για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων, πάνω στις πλάτες των λαών σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης και της ΕΕ, οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν το μάρμαρο και από τα νέα αντιλαϊκά μέτρα εντός των χωρών τους, αλλά και από την ένταση των επικίνδυνων ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και συγκρούσεων σε διεθνές επίπεδο. Σε αυτό ακριβώς το φόντο εξελίσσονται και τα παζάρια της ελληνικής κυβέρνησης με τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, για λογαριασμό του εγχώριου κεφαλαίου. Κόντρα στις γνωστές απάτες που λανσάρει η κυβέρνηση, ότι τάχα «τα πιο δύσκολα είναι πια πίσω μας...» κ.ο.κ., ο πραγματικός κοινός παρονομαστής που προκύπτει από αυτά τα αντιλαϊκά παζάρια είναι ακριβώς η απαρέγκλιτη εφαρμογή όλων των αντιλαϊκών αναδιαρθρώσεων και μέτρων που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί, η μονιμοποίησή τους, αλλά και η επιτάχυνση της προώθησης νέων βάρβαρων μέτρων για τη στήριξη της καπιταλιστικής ανάκαμψης...


Α. Σ.

«ΜΙΑ ΖΩΝΗ - ΕΝΑΣ ΔΡΟΜΟΣ»
Το ρόλο τους στο «νέο δρόμο του μεταξιού» της Κίνας αναζητούν τα ντόπια μονοπώλια

Ως το «κεφάλι του δράκου» στα συνολικότερα σχέδιά τους για τις συνδυασμένες μεταφορές χαρακτηρίζουν το λιμάνι του Πειραιά οι Κινέζοι αξιωματούχοι

Eurokinissi

Ως το «κεφάλι του δράκου» στα συνολικότερα σχέδιά τους για τις συνδυασμένες μεταφορές χαρακτηρίζουν το λιμάνι του Πειραιά οι Κινέζοι αξιωματούχοι
Ο «νέος δρόμος του μεταξιού» που οικοδομεί η Κίνα τα τελευταία χρόνια εμπλέκει 60 διαφορετικά κράτη και σχεδόν τα 2/3 του παγκόσμιου πληθυσμού, απελευθερώνοντας τεράστια επενδυτικά κεφάλαια για την υλοποίησή του.

Η ΕΕ από την πλευρά της εμφανίζεται να ευνοεί την προώθηση των κινέζικων σχεδιασμών, αρκεί βέβαια όπως επισημαίνεται σε κάθε ευκαιρία από τις κυρίαρχες πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις να υλοποιηθεί με όρους «ελεύθερης αγοράς», αρκεί δηλαδή στην πραγματικότητα τα ευρωπαϊκά μονοπώλια να πάρουν το μερίδιο που τους αναλογεί.

Σε αυτό το τεράστιο σχέδιο που υλοποιεί η Κίνα τα τελευταία χρόνια, σημαντική θέση, εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης, αλλά και ως μέλος της ΕΕ και της Ευρωζώνης, κατέχει η Ελλάδα, γεγονός που οι μονοπωλιακοί όμιλοι - ντόπιοι και ξένοι - οι οποίοι δραστηριοποιούνται στη χώρα μας σπεύδουν να αξιοποιήσουν.

Για λογαριασμό αυτών των οικονομικών συμφερόντων ο πρωθυπουργός, Αλ. Τσίπρας, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Πεκίνο «πλάσαρε» τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας, μιλώντας για τις δυνατότητες ανάπτυξης εμπορευματικού κέντρου, συνεργασίας στους τομείς των μεταφορών και της ναυπηγοεπισκευής, συνεργασίες ελληνικών και κινεζικών ναυτιλιακών εταιρειών κ.ά.

Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, ακριβώς όπως έκαναν και οι προκάτοχοί της, επιχειρεί στοχοπροσηλωμένα να υπηρετήσει τη στρατηγική επιδίωξη του εγχώριου κεφαλαίου, να καταστήσει τη χώρα διαμετακομιστικό κέντρο. Ταυτόχρονα, προσπαθεί να πείσει το λαό ότι έχει τάχα να λάβει κι αυτός μερτικό από μια τέτοια εξέλιξη, όταν στην πραγματικότητα, πέρα από αυτή καθαυτή τη γεωστρατηγική θέση της χώρας, από τις βασικές προϋποθέσεις για να προχωρήσουν οι σχετικές επενδύσεις είναι το διαρκές τσάκισμα των εργατικών - λαϊκών δικαιωμάτων, για τη δημιουργία «ευνοϊκού επενδυτικού περιβάλλοντος». Χαρακτηριστικά ήταν άλλωστε όσα είπε στον Αλ. Τσίπρα κατά τη συνάντησή τους στο Πεκίνο ο πρόεδρος της «Cosco»: «Ευελπιστούμε και από την ελληνική πλευρά να μας δημιουργεί ένα ευνοϊκό περιβάλλον και το καλύτερο είναι να μην έχουμε τόσες πολλές απεργίες»...

Ο Πειραιάς σημείο «κλειδί» στη νοτιοανατολική Μεσόγειο

Το 2013, ο Πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, εξήγγειλε την πρωτοβουλία για τη δημιουργία μιας νέας θαλάσσιας εμπορικής πολιτικής, το θαλάσσιο δρόμο του μεταξιού του 21ου αιώνα. Πρόκειται για το τμήμα ενός μεγαλύτερου σχεδίου με την ονομασία «Μια Ζώνη, Ενας Δρόμος», που σκοπό έχει να συνδέσει την Κίνα με την Ευρώπη μέσω ξηράς και θάλασσας.

Αν και αρχικά οι εξαγγελίες συνάντησαν τις αμφιβολίες πολλών διεθνών αναλυτών, αφού το δίκτυο, μεταξύ άλλων, περνά μέσα από διάφορες εμπόλεμες ζώνες, πολύ σύντομα τεράστια χρηματικά κεφάλαια επενδύθηκαν και συνεχίζουν να επενδύονται για τη δημιουργία του. Την ίδια στιγμή, υλοποιείται με ταχείς ρυθμούς το θαλάσσιο τμήμα του σχεδίου.

Η Μεσόγειος είναι επίσης ένα σημαντικό σημείο που εστιάζει η Κίνα. Από το 2008, που πάτησε η κινέζικη εταιρεία COSCO το πόδι της στο λιμάνι του Πειραιά, αναπτύσσεται σταδιακά και με ταχείς ρυθμούς η εμπορευματική δραστηριότητά του. Σήμερα αποτελεί μια από τις σημαντικότερες πύλες της Ευρώπης για την είσοδο κινέζικων προϊόντων, αλλά και άλλων μεγάλων εταιρειών που, είτε έχουν την μητρική τους έδρα στην Ασία, είτε τα προϊόντα τους κατασκευάζονται σε κάποια ασιατική χώρα, όπως η «Huawei», η ZTE, η «Samsung», η HP και η «Sony».

Υπενθυμίζουμε ότι το 2008 η COSCO (China Ocean Shipping Company) απέκτησε τον προβλήτα ΙΙ του λιμανιού του Πειραιά για μια περίοδο 30 ετών, που στη συνέχεια επεκτάθηκε για ακόμη 35 χρόνια. Επίσης, εντός του έτους ολοκληρώθηκε η εξαγορά του 67% του προβλήτα Ι από τον ΟΛΠ, η οποία θα ολοκληρωθεί σε δύο φάσεις, το 51% αρχικά και το υπόλοιπο 16% μετά από πέντε χρόνια. Από την πρώτη στιγμή, η COSCO έχει δηλώσει πως σκοπός της είναι να μετατρέψει τον Πειραιά σε λιμάνι διεθνούς εμβέλειας, όπως αντίστοιχα τα λιμάνια του Αμβούργου, της Αμβέρσας και του Ρότερνταμ. Την ίδια στιγμή, η κινέζικη εταιρεία έχει επίσης αποκτήσει το λιμάνι του Ambarli της Κωνσταντινούπολης, έχει εξαγοράσει μετοχές σε λιμενικές επιχειρήσεις της Αιγύπτου, βρίσκεται σε επαφές με τις ιταλικές αρχές για λιμάνια ανάλογου ενδιαφέροντος, όπως αυτό της Βενετίας, προωθώντας έτσι μια ευρύτερη επιχειρηματική στρατηγική σε ολόκληρη την περιφέρεια της νοτιοανατολικής Μεσογείου.

Σε πρόσφατη ομιλία του στη χώρα μας, ο Κινέζος πρέσβης, Τζ. Σιαολί, αναφερόμενος στα κινεζικά επενδυτικά σχέδια στην περιοχή, χαρακτήρισε το project της COSCO στον Πειραιά ως το «κεφάλι του δράκου», του ευρύτερου σχεδιασμού συνδυασμένων εμπορευματικών μεταφορών.

Την ίδια στιγμή προωθείται ο σιδηρόδρομος Ουγγαρίας - Σερβίας, ο οποίος διασυνδέει τη Βουδαπέστη με το Βελιγράδι, η κατασκευή του ξεκίνησε πέρυσι και πρόκειται να ολοκληρωθεί εντός του 2017.

Ο Κινέζος πρέσβης σημείωσε ότι αυτός ο νέος σιδηρόδρομος μαζί με το λιμάνι του Πειραιά θα αποτελέσουν το ευρωπαϊκό κομμάτι του Σινο-Ευρωπαϊκού Δρόμου Ταχείας Διέλευσης Στεριάς - Θάλασσας. Αυτήν τη στιγμή, 9 αμαξοστοιχίες τη βδομάδα ταξιδεύουν στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη από την ΣΕΠ (η θυγατρική της COSCO στον Πειραιά) με προοπτική αύξησης στο άμεσο μέλλον.

Υπογράμμισε ότι παράλληλα με αυτό το σχέδιο η COSCO «προωθεί τη διαλιμενική συνεργασία με χώρες της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας σε μια προσπάθεια να ενσωματώσει πόρους και να δημιουργήσει ένα διεθνώς πιο ανταγωνιστικό θαλάσσιο δίκτυο μεταφορών. (...) Πολλές κινέζικες επιχειρήσεις, καθώς και επιχειρήσεις τρίτων κρατών σκέφτονται να επενδύσουν σε αεροδρόμια, σιδηρόδρομο και λιμάνια της Ελλάδας, γεγονός το οποίο θα βελτιώσει περαιτέρω τις εγκαταστάσεις μεταφοράς σε στεριά, θάλασσα και αέρα και θα εδραιώσει τη θέση της Ελλάδας ως κόμβο μεταφορών στην Ανατολική Μεσόγειο».

Μέσω του Σινο-Ευρωπαϊκού Δρόμου Ταχείας Διέλευσης Στεριάς - Θάλασσας, με το λιμάνι του Πειραιά ως κόμβο, επιδιώκεται η σημαντική μείωση του χρόνου, της ενέργειας και των κεφαλαίων που δαπανώνται για τη ροή των εμπορευμάτων μεταξύ Κίνας και Ευρώπης.

Οπως είπε στη συνέχεια ήδη η Κίνα, για να υποστηρίξει την υλοποίηση της πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη - Ενας Δρόμος», μαζί με άλλες 50 χώρες, ίδρυσε την «Ασιατική Επενδυτική Τράπεζα Υποδομών» (ΑΙΙΒ) αξίας 100 δισ. δολαρίων, καθώς και το Ταμείο των 40 δισ. δολαρίων «Δρόμος του Μεταξιού». Ταυτόχρονα, βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την ΕΕ για το ενδεχόμενο να ιδρύσουν ένα κοινό επενδυτικό ταμείο για τη χρηματοδότηση έργων άμεσου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στην πρωτοβουλία «Μια Ζώνη - Ενας Δρόμος».

Να σημειωθεί ότι στο πλαίσιο αυτών των σχεδιασμών και των επιδιώξεων της ελληνικής αστικής τάξης, την προηγούμενη Πέμπτη, το Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής της ελληνικής κυβέρνησης αποφάσισε τη συμμετοχή της Ελλάδας στο μετοχικό κεφάλαιο της ΑΙΙΒ, με την κυβερνητική ανακοίνωση να σημειώνει ότι η ΑΙΙΒ θα μπορεί να χρηματοδοτεί έργα που αναπτύσσουν ελληνικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, στην Κίνα, αλλά και στην υπόλοιπη Ασία, καθώς και έργα που αναπτύσσονται στην Ελλάδα από εταιρείες ασιατικών κρατών.

Υποστήριξη... εν μέσω εντεινόμενων αντιθέσεων από την ΕΕ

Την υποστήριξή της στην κινεζική επενδυτική πρωτοβουλία εμφανίζεται να εκφράζει η ΕΕ, κάτι που υπογραμμίζεται και στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 18ης Ιούλη σχετικά με τις σινο-ευρωπαϊκές σχέσεις.

Εκεί, παρά τις έντονες ενδοκαπιταλιστικές αντιθέσεις που παρατηρούνται σε μια σειρά άλλα ζητήματα - όπως για παράδειγμα στα θέματα ευρωπαϊκών κλάδων της βιομηχανίας, που πλήττονται εξαιτίας της ραγδαίας ανάπτυξης αντίστοιχων ανταγωνιστικών κινεζικών προϊόντων - τονίζεται η σημασία που αποδίδει η ΕΕ στην ταχεία ολοκλήρωση των κινεζικών σχεδίων. Σημειώνεται ότι πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω οι συνέργειες σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο για την ενίσχυση και βελτίωση των διαμεταφορικών δικτύων μεταξύ ΕΕ - Κίνας και παράλληλα οι τομείς των υπηρεσιών και των υποδομών. Εκφράζεται η πλήρης υποστήριξη της ΕΕ στο κινέζικο σχέδιο «Μια Ζώνη - Ενας Δρόμος», με την επισήμανση ότι θα αναπτυχθεί ως ένα «ανοιχτό» έργο σύμφωνα με τους κανόνες της «ελεύθερης αγοράς»...

H στρατηγική θέση της Ελλάδας στα επενδυτικά σχέδια της Κίνας ήταν φυσικά το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί που έριξε στο τραπέζι ο Αλ. Τσίπρας κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Πεκίνο, συνοδευόμενος από ένα πλήθος επιχειρηματιών.

Σε συνέντευξη στο κρατικό κινεζικό κανάλι CCTV αναφέρθηκε στην «αμοιβαία, επωφελή συμφωνία με την COSCO» που «ανοίγει το δρόμο για την ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας - Κίνας».

«Η Ελλάδα βρίσκεται σε στρατηγική θέση και αυτό συμπίπτει με την κινεζική στρατηγική "Μια ζώνη, ένας δρόμος". Αυτό είναι σημαντικό, διότι η Ελλάδα γίνεται πύλη εισαγωγής εμπορευμάτων, αλλά και πολιτιστική πύλη», σημείωσε.

Παραπέρα, ανοίγοντας τη βεντάλια των τομέων στις οποίες εντοπίζουν «ψητό» για τα κέρδη τους τα εγχώρια μονοπώλια, πρόσθεσε ότι επιδίωξη αποτελεί η εισαγωγή τεχνογνωσίας και καινοτομίας, οι ελληνικές εξαγωγές και η συνεργασία στον τομέα της ναυτιλίας. Ειδικά για τον ναυτιλιακό τομέα, σημείωσε ότι η Ελλάδα επιδιώκει επισκευές κινεζικών πλοίων σε ελληνικά ναυπηγεία και συνέργειες ελληνικών και κινεζικών ναυτιλιακών εταιρειών, ενώ μίλησε και για τη δυνατότητα ανάπτυξης επενδύσεων, σε «logistic center» στο λιμάνι του Πειραιά, υποδομές για συναρμολόγηση προϊόντων κ.ά.


Φ. Κ.

ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ
Αντιδράσεις οικονομικών και επιχειρηματικών επιτελείων

Ανησυχία να μην επηρεαστεί η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και η εικόνα της χώρας ως «ασφαλής παράδεισος» για τους επενδυτές

Διασφάλιση της «ανάπτυξης» σημαίνει νέα κλιμάκωση της αντεργατικής επίθεσης (φωτ. από απεργία Τούρκων εργατών στη ΝΕΣΤΛΕ)
Διασφάλιση της «ανάπτυξης» σημαίνει νέα κλιμάκωση της αντεργατικής επίθεσης (φωτ. από απεργία Τούρκων εργατών στη ΝΕΣΤΛΕ)
«

Πολιτική κίνηση» χαρακτήρισε ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την απόφαση του χρηματοπιστωτικού οίκου αξιολόγησης S&P να υποβαθμίσει το κρατικό αξιόχρεο της Τουρκίας (από ΒΒ+ σε ΒΒ), ελάχιστες μέρες μετά την απόπειρα πραξικοπήματος και ελάχιστες ώρες πριν η χώρα κηρυχτεί σε «κατάσταση έκτακτης ανάγκης». Οι εξελίξεις στη γειτονική χώρα μεγάλωσαν σε αρκετούς επιχειρηματικούς κύκλους τον προβληματισμό για τις συνέπειες που μπορεί να έχει μια παρατεταμένη πολιτική αστάθεια στο επενδυτικό περιβάλλον και μέσα σε αυτές τις συνθήκες έγιναν επισημάνσεις για την ανάγκη η τουρκική κυβέρνηση να συγκεντρώσει την προσοχή της στην απρόσκοπτη συνέχιση των αναδιαρθρώσεων.

Από τη μεριά της, η S&P στη σχετική έκθεση υποστήριξε ότι «η πόλωση στο πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας διέβρωσε περαιτέρω τους θεσμικούς ελέγχους και τις ισορροπίες της», αναγγέλλοντας «μια περίοδο εκτεταμένης μη προβλεψιμότητας», την οποία μάλιστα και συνέδεσε με το ενδεχόμενο «συγκράτησης των εισροών κεφαλαίου στην Τουρκία». Πρόσθεσε, ακόμα, ότι «το αρνητικό πλαίσιο αντανακλά την άποψή μας για τις οικονομικές και δημοσιονομικές μετρήσεις της Τουρκίας, όπως και την κατάσταση του χρέους της», που «θα μπορούσαν να επιδεινωθούν περισσότερο από ό,τι προσδοκάμε, αν η πολιτική αβεβαιότητα συνέβαλε σε περαιτέρω αποδυνάμωση του επενδυτικού περιβάλλοντος, πιθανώς εντείνοντας την πίεση για το ισοζύγιο πληρωμών». Μάλιστα, η S&P εκτίμησε ότι η Τουρκία πρέπει μέσα στο επόμενο 12μηνο να μειώσει το εξωτερικό της χρέος - που είναι γύρω στα 170 δισ. δολάρια - σε λιγότερο από το μισό.

Η ισοτιμία τουρκικής λίρας - δολαρίου έπεσε στα χαμηλότερα επίπεδα του εξαμήνου

Copyright 2016 The Associated

Η ισοτιμία τουρκικής λίρας - δολαρίου έπεσε στα χαμηλότερα επίπεδα του εξαμήνου
Την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Τουρκίας ακολούθησε η πτώση της ισοτιμίας της τουρκικής λίρας έναντι του δολαρίου (στα 3,0769), στα χαμηλότερα επίπεδα του τελευταίου δεκαμήνου. Κάποιοι οικονομολόγοι είπαν ότι η ισοτιμία θα επιδεινωθεί κι άλλο, ενώ αντιμετωπίζουν την «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» ως κατάσταση «καθόλου φιλική για τις αγορές», που θα φέρει νέες πιέσεις στο εθνικό νόμισμα.

Παρέμβαση του υπουργού Οικονομίας

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, ο υπουργός Οικονομίας, Μεχμέτ Σιμσέκ, ανήμερα της απόφασης που έθετε τη χώρα σε «κατάσταση έκτακτης ανάγκης», έκρινε σκόπιμο να τοποθετηθεί δημόσια για να πει ότι η οικονομική βάση της Τουρκίας είναι «σταθερή» και ότι επανειλημμένα η Τουρκία «έχει εκπλήξει» τους παρατηρητές για την αξιοπιστία της στη διάρκεια των προηγούμενων οικονομικών κρίσεων και γεωπολιτικών ρηγμάτων.

Ο ίδιος επισήμανε πως η κυβέρνηση «θα ιεραρχήσει τις μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στην αύξηση της εγχώριας αποταμίευσης, που σημαίνει ότι θα μειώσουμε την εξάρτηση από την εξωτερική χρηματοδότηση». Ο Σιμσέκ απέκλεισε το ενδεχόμενο να επιβληθεί έλεγχος κεφαλαίων στις επιχειρήσεις και τόνισε ότι η κυβέρνηση θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να ελαχιστοποιήσει τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει η απόπειρα πραξικοπήματος στην αγορά. «Δε θα δουλέψουμε εκτός κανόνων της αγοράς, όλοι οι θεσμοί της αγοράς θα λειτουργούν με πλήρη ισχύ», τόνισε ακόμα.

Ωστόσο, παρά την προσπάθεια της κυβέρνησης να εμφανιστεί καθησυχαστική, ενδεικτική είναι η απόφαση 60 ενώσεων εξαγωγέων που, σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο, σκοπεύουν να στείλουν επιστολή σε 150.000 διεθνείς πελάτες τους για να υποστηρίξουν ότι δεν υπάρχουν προβλήματα στην παραγωγή της Τουρκίας. Πρόκειται για μέλη της Ενωσης Εξαγωγέων της χώρας (ΤΙΜ) που θεωρούν σημαντικό να διευκρινιστεί το ζήτημα αυτό. Η «Σαμπάχ» υποστήριζε ότι στην επιστολή θα καταγράφονται στοιχεία που βεβαιώνουν την «ισχύ» της τουρκικής οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει επηρεαστεί καθόλου η οικονομική δραστηριότητα. Ο πρόεδρος της Ενωσης Εξαγωγέων Ενδυμάτων Κωνσταντινούπολης, Χικμέτ Τανριβέρντι, δήλωσε ότι «οι εταιρείες μας συνεχίζουν τις καθημερινές τους επιχειρήσεις χωρίς καθυστέρηση σε κάθε τομέα, από τη φάση της παραγωγής μέχρι τη φάση της εξαγωγής».

Οι εργοδοτικές οργανώσεις μετά την απόπειρα

Τη Δευτέρα 18 Ιούλη, δηλαδή δύο μέρες αφού είχε διαφανεί πως η κυβέρνηση του ΑΚΡ απέτρεψε την προσπάθεια των πραξικοπηματιών να την ανατρέψουν, ορισμένες από τις μεγαλύτερες εργοδοτικές οργανώσεις της χώρας προχώρησαν στην έκδοση κοινής ανακοίνωσης για να καταδικάσουν την απόπειρα.

Το σχετικό κείμενο που είχε τίτλο «Από το σκοτάδι στο φως», στήριξαν: ο Ανεξάρτητος Σύνδεσμος Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών (MUSIAD), η Ενωση των Τούρκων Εξαγωγέων (ΤΙΜ), το Εμπορικό Επιμελητήριο Κωνσταντινούπολης (ITO), η Τουρκική Ομοσπονδία Εμπορικών Κέντρων και Λιανικού Εμπορίου (TAMPF), η Ενωση των Τουρκικών Ταξιδιωτικών Πρακτορείων (TURSAB). Στο κείμενο - σύμφωνα με τα ρεπορτάζ - εκφραζόταν η σθεναρή εναντίωση σε «κάθε είδους αντιδημοκρατική απόπειρα», με την επισήμανση ότι «δεν αναγνωρίζεται καμιά άλλη "βούληση" εκτός από αυτή του τουρκικού έθνους». Ταυτόχρονα, οι συγκεκριμένες οργανώσεις διαμήνυαν ότι «θα συνεχίσουν να παράγουν αλλά και να προστατεύουν τη δημοκρατία με αφοσίωση»... Εκτίμησαν, ακόμα, πως «η αποτυχία της απόπειρας θα επιδράσει θετικά στην τουρκική οικονομία βραχυπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα». Τέλος, συμπλήρωναν ότι «στηρίζουν πάντα την ειρήνη και τη σταθερότητα», όπως και ότι «η τεράστια επικριτική στάση του έθνους στην απόπειρα αποτελεί σημάδι ότι η πολιτική και οικονομική ζωή στη χώρα θα ισχυροποιηθεί ακόμα περισσότερο και με πλήρη ταχύτητα την επόμενη περίοδο».

Το κείμενο παρουσιάστηκε σε εκδήλωση όπου ενδιαφέρον είχαν τοποθετήσεις όπως εκείνη του προέδρου της ΤΙΜ, Μεχμέτ Μπουγιουκεκσί, ο οποίος εξέφρασε την προσδοκία ότι η εξομάλυνση της κατάστασης θα είναι γρήγορη και οι επιχειρηματίες θα εστιάσουν στις δραστηριότητές τους ώστε να πωληθούν περισσότερα τουρκικά προϊόντα στο εξωτερικό, αλλά και «να παρουσιάσουν την αληθινή πλευρά της Τουρκίας ως χώρας που είναι ασφαλής παράδεισος για τους επενδυτές».

Από αυτή την κοινή κίνηση των εργοδοτικών οργανώσεων απουσίαζε η υπογραφή τής κατά πολλούς σημαντικότερης εργοδοτικής οργάνωσης της χώρας TUSIAD, της Ενωσης Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών που προϋπήρχε της MUSIAD (η TUSIAD ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970, ενώ η MUSIAD στις αρχές του '90). Η μεν πρώτη θεωρείται ότι συνδέεται περισσότερο με τον πολιτικό χώρο των κεμαλιστών, ενώ η δεύτερη ότι συνδέεται κυρίως με το χώρο του πολιτικού ισλάμ.

Ωστόσο, και η TUSIAD τοποθετήθηκε σχετικά με τις εξελίξεις, εκδίδοντας ανακοίνωση που ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «καμία ανάμειξη στο δημοκρατικό κράτος δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Ολοι οι πολίτες και οι θεσμοί χρειάζεται να στηρίξουν τη δημοκρατία και τους θεσμούς της».

Αγωνία για τους παραδείσους του κεφαλαίου

Πρέπει να σημειωθεί ότι η ανησυχία για την πορεία της τουρκικής οικονομίας δεν δημιουργείται μόνο λόγω των τελευταίων εξελίξεων. Την περασμένη άνοιξη, μια σειρά στοιχεία δικαιολογούσαν τον προβληματισμό για το μέλλον της τουρκικής ανάπτυξης: το πρώτο τετράμηνο του 2016 έκαναν αίτηση για προσωρινή αναστολή πτώχευσης 240 εταιρείες, τόσες όσες είχαν κάνει συνολικά ολόκληρο το δωδεκάμηνο του 2015. Ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που το 2015 διαμορφώθηκε στο 2,8%, ήδη το α' τετράμηνο του 2016 έχει φτάσει στο 3,3% (μάλιστα, τραπεζίτες εκτιμούσαν ότι το αληθινό νούμερο είναι πάνω από 6%, αλλά και ότι ίσως αυτό διπλασιαστεί). Η αξία των τουρκικών εξαγωγών εμφάνιζε μείωση, για παράδειγμα τον Απρίλη του 2016 έπεσε κατά 2,8% σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Μάλιστα, σε κλάδους όπως η χημική βιομηχανία, η μείωση έφτανε το 14,6%. Το δικό τους βάρος είχαν και στοιχεία όπως η πτώση των εξαγωγών στη Μέση Ανατολή, που τότε ακόμα καταγραφόταν στο 14% και ειδικά στο Ιράκ, οι εξαγωγές εμφανίζουν μείωση κατά 27,9%.

Να σημειώσουμε, επιπλέον, ότι από εκείνη την περίοδο ακόμα, υπήρχαν αναλύσεις σε ΜΜΕ που επέκριναν την καθυστέρηση στην εφαρμογή δοκιμών μεταρρυθμίσεων στην Τουρκία. «Εξαιτίας των πολιτικών εξελίξεων της τελευταίας τριετίας, οι επενδύσεις έχουν παγώσει. Μια περαιτέρω επιβράδυνση της οικονομίας είναι αναπόφευκτη σε αυτές τις συνθήκες» τόνιζαν και πρόσθεταν: «Ενα σοκ από το εξωτερικό ή μέσα στην Τουρκία θα μπορούσε να σπρώξει την τουρκική οικονομία προς μια κρίση παρόμοια με αυτή του 2001».

ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ
Στόχοι αναβάθμισης με φόντο τους ανταγωνισμούς

Το εντυπωσιακό κτίριο - έδρα της ΑΕ στην Αιθιοπία δημιουργήθηκε από κινεζικές κατασκευαστικές εταιρείες και κεφάλαια από το Πεκίνο και εγκαινιάστηκε μόλις πριν από τέσσερα χρόνια...
Το εντυπωσιακό κτίριο - έδρα της ΑΕ στην Αιθιοπία δημιουργήθηκε από κινεζικές κατασκευαστικές εταιρείες και κεφάλαια από το Πεκίνο και εγκαινιάστηκε μόλις πριν από τέσσερα χρόνια...
Σημαντικές αποφάσεις, με στόχο την αναβάθμιση του ρόλου της Αφρικανικής Ενωσης σε περιφερειακό οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο, με στόχο την προσέλκυση περισσότερων επενδύσεων από ντόπια και ξένα μονοπώλια, πήραν δεκάδες ηγέτες στην τελευταία διάσκεψη του οργανισμού στη Ρουάντα, που πραγματοποιήθηκε από τις 10 έως τις 18 Ιούλη στην πρωτεύουσα Κιγκάλι.

Εν μέσω γενικόλογων εκκλήσεων για «ενότητα, ανάπτυξη και πρόοδο», μέσω της προώθησης οικονομικών και πολιτικών στόχων της λεγόμενης «ατζέντας 2063», αποφασίστηκαν και συγκεκριμένα μέτρα, όπως:

α) Η θέσπιση εισφοράς 0,2% σε εισαγόμενα προϊόντα με στόχο τη συγκέντρωση 1,22 δισ. ετησίως από το 2017, ώστε να αυτοχρηματοδοτούνται οι «επιχειρήσεις ασφαλείας και ειρήνης» της Αφρικανικής Ενωσης μέσω του «Ταμείου Ειρήνης» και να ανεξαρτητοποιηθεί ο οργανισμός από τη «βοήθεια» και τις «παρεμβάσεις» άλλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων όπως είναι η ΕΕ και οι ΗΠΑ.

β) Συνέχιση των πολιτικών για υλοποίηση των οικονομικών, αναπτυξιακών και άλλων στόχων της ατζέντας 2063, όπου προβλέπεται μεταξύ άλλων το σχέδιο για τη δημιουργία μίας Ηπειρωτικής (Αφρικανικής) Ζώνης Ελεύθερου Εμπορίου (CFTA) έως το 2017, με πρότυπο την ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ο μεγαλεπήβολος αυτός στόχος φιλοδοξεί να αυξήσει το εμπόριο μεταξύ 25% - 30% την επόμενη δεκαετία, μετατρέποντας το μεγαλύτερο μέρος της αφρικανικής ηπείρου σε «αρένα» όπου αφρικανικά και άλλα μονοπώλια θα αλωνίζουν ελεύθερα ξεζουμίζοντας εκατομμύρια Αφρικανών εργατών, δίνοντάς τους, ενδεχομένως λίγα παραπάνω ψίχουλα από τον τεράστιο όγκο κερδών που σχεδιάζουν να αποκομίσουν.

γ) Ολοκλήρωση της αποστολής AMISOM στη Σομαλία έως το τέλος του 2018, αφού προηγουμένως εκπαιδευτούν επαρκώς οι σομαλικές δυνάμεις ασφαλείας από στρατιωτικούς αξιωματούχους της Αφρικανικής Ενωσης και δοθεί η απαραίτητη υποστήριξη για τη διεξαγωγή των πρώτων προεδρικών και βουλευτικών εκλογών που αναμένεται να διεξαχθούν στο Κέρας της Αφρικής έως το τέλος του τρέχοντος έτους.

Ο στρατιωτικός ρόλος της Αφρικανικής Ενωσης σε κρίσιμες, γεωπολιτικά, συρράξεις γίνεται ολοένα και πιο αισθητός...
Ο στρατιωτικός ρόλος της Αφρικανικής Ενωσης σε κρίσιμες, γεωπολιτικά, συρράξεις γίνεται ολοένα και πιο αισθητός...
δ) Συγκρότηση ενισχυμένης και σύνθετης ένοπλης αποστολής της Αφρικανικής Ενωσης στο Νότιο Σουδάν, με δυνατότητα χρήσης πυρός, ακόμη και σε περιπτώσεις στις οποίες αδυνατούν σήμερα να εμπλακούν οι περίπου 13.000 κυανόκρανοι του ΟΗΕ που βρίσκονται τα τελευταία χρόνια στη χώρα. Η νέα αποστολή της Αφρικανικής Ενωσης στο Νότιο Σουδάν θα απαρτίζεται από Αιθιοπία, Κένυα, Ρουάντα, Σουδάν και Ουγκάντα, από ακαθόριστο, επί του παρόντος, αριθμό στρατιωτών. Ωστόσο, η απόφαση και μόνον προκάλεσε, ένα 24ωρο μετά, διαδηλώσεις εκατοντάδων ατόμων στην πρωτεύουσα του Ν. Σουδάν, Τζούμπα, εκφράζοντας την αντίθεσή τους σε ξένα στρατεύματα. Ολα αυτά σε μία χώρα που ήδη σπαράσσεται κατά διαστήματα από εμφύλιες συγκρούσεις, ως αποτέλεσμα του ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού, και δύο χρόνια μετά την ανεξαρτησία της τον Ιούλη του 2011.

ε) Θέσπιση «αφρικανικού διαβατηρίου» για την ελεύθερη κίνηση εκατοντάδων εκατομμυρίων ταξιδιωτών μεταξύ των 54 χωρών - μελών της Αφρικανικής Ενωσης, στην αφρικανική ήπειρο, δίχως βίζα. Το αφρικανικό διαβατήριο τέθηκε άμεσα σε ισχύ και εκδόθηκε, προσωρινά, μόνον για τους αρχηγούς των χωρών - μελών της Αφρικανικής Ενωσης, τους υπουργούς Εξωτερικών και τους μόνιμους αντιπροσώπους των χωρών του οργανισμού στην έδρα του στην Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας.

Από την τελευταία Σύνοδο της Αφρικανικής Ενωσης στο Κιγκάλι
Από την τελευταία Σύνοδο της Αφρικανικής Ενωσης στο Κιγκάλι
στ) Μέτρα «για την περαιτέρω προώθηση της ισότητας ανδρών και γυναικών», στο πλαίσιο πρωτοβουλιών που πάρθηκαν σε προηγούμενες Συνόδους Κορυφής και επιβράβευση των επιδόσεων που σημείωσαν σε αυτόν τον τομέα οι κυβερνήσεις της Τυνησίας, της Ρουάντας, της Αλγερίας και της Νότιας Αφρικής.

Αντίθετα, αυτό που δεν κατέστη εφικτό να αποφασιστεί στην 27η Σύνοδο Κορυφής της Αφρικανικής Ενωσης στο Κιγκάλι, δείχνοντας ότι παρά τα κοινά συμφέροντα οι αντιθέσεις μεταξύ των καπιταλιστικών χωρών δεν παύουν να παραμένουν, ήταν η ανάδειξη νέου επικεφαλής της Επιτροπής Αφρικανικής Ενωσης, αξίωμα που κατέχει η Νοτιοαφρικανή Νκοσαζάνα Ντλαμίνι Ζούμα και η οποία θα εξακολουθεί να βρίσκεται στο «τιμόνι» αυτής της θέσης έως τον Γενάρη του 2017 οπότε θα πραγματοποιηθεί η επόμενη Σύνοδος Κορυφής του οργανισμού. Αιτία στάθηκε η αδυναμία των εταίρων της Αφρικανικής Ενωσης να γεφυρώσουν τις διαφορές τους, ώστε να εξασφαλίσει ένας από τους υποψήφιους τα 2/3 των ψήφων του 54μελούς οργανισμού...

Κινήσεις με γνώμονα τα μονοπώλια

Σε κάθε περίπτωση, από τις παραπάνω αποφάσεις, είναι φανερό πως ξεχωρίζουν ιδιαίτερα εκείνες που αφορούν την ενίσχυση και αναβάθμιση του οικονομικού και πολιτικο-στρατιωτικού ρόλου της Αφρικανικής Ενωσης, ώστε η ευρύτερη περιοχή της αφρικανικής ηπείρου να αναδειχθεί τα επόμενα χρόνια σε έναν ισχυρό οικονομικά πόλο, που θα προσελκύει ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον τεράστιων μονοπωλιακών ομίλων. Μονοπωλίων, που ιδιαίτερα τις τελευταίες δύο δεκαετίες, συγκρούονται με διάφορες αφορμές, με πιο ενδιαφέροντα ίσως τα πεδία του οξυμένου ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού ανάμεσα σε Δυτικούς ιμπεριαλιστές από ΗΠΑ και ΕΕ με Ρώσους, Τούρκους, Ινδούς και Κινέζους, με επίκεντρο κυρίως τον τεράστιο φυσικό πλούτο της ηπείρου. Ιδιαίτερα δε όταν οι Κινέζοι, σε ρόλο εκπροσώπων ιδιωτικών και κρατικών μονοπωλίων, φαίνεται να έχουν ήδη πετύχει ιδιαίτερα σημαντικές, στρατηγικές κινήσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα της Αφρικής, σε βάρος ανταγωνιστών τους, εκτοπίζοντας «παραδοσιακές» δυνάμεις και μονοπώλια π.χ. από πρώην αποικιοκρατικές και μη χώρες, όπως π.χ. αμερικανικές και βρετανικές πετρελαϊκές εταιρείες από το Σουδάν (πριν αποσχιστεί από αυτό το σημερινό Νότιο Σουδάν), την Γκάνα, τη Νιγηρία.

Σε ρευστό περιβάλλον...

Χαρακτηριστικό, πάντως, των προθέσεων αλλά και πιέσεων για να προχωρήσει η αφρικανική «ολοκλήρωση», είναι και το πώς αξιοποιείται το ιδιαίτερα ρευστό, διεθνές περιβάλλον και οι συνολικότερες εξελίξεις και ανακατατάξεις. Να, για παράδειγμα, τι δήλωνε ο Ντιμέτζι Οουφέμι, διευθυντικό στέλεχος μίας από τις μεγαλύτερες εταιρείες τροφίμων στη Νιγηρία, της εταιρείας Μulti-Trex Intergrated Foods Plc, και πρόεδρος του Συνδέσμου Εκμετάλλευσης Κακάο Νιγηρίας, προ ημερών στην ηλεκτρονική ειδησεογραφική ιστοσελίδα Footprint Africa: «Συγκυριακά η αφρικανική ολοκλήρωση επιδιώκεται να γίνει σε μία περίοδο που η Ευρώπη διαλύεται. Καθώς αυτή αποσυναρμολογείται, εμείς ερχόμαστε εγγύτερα ο ένας με τον άλλον, βλέποντας την ισχύ εν τη ενώσει. Θεωρώ ότι το αφρικανικό διαβατήριο, για παράδειγμα, θα βοηθήσει την προώθηση των μετακινήσεων στην Αφρική και θα λειτουργήσει ως κίνητρο για την ενίσχυση των υποδομών σε τομείς όπως οι μεταφορές, και όχι μόνον... Νομίζω πως ένας από τους λόγους για την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ είναι ότι δεν εντάχθηκε πλήρως στην ΕΕ και ότι ακόμη λειτούργησε με το δικό της νόμισμα, ενώ τα περισσότερα μέλη χρησιμοποιούν το ευρώ...».

...και με τις αντιθέσεις να παραμένουν

Οι προσπάθειες πάντως για τη δημιουργία μίας αφρικανικής ζώνης ελεύθερου εμπορίου (CTFA), παρά τις τελευταίες αποφάσεις, δεν είναι βέβαιο ότι θα ευοδωθούν μέχρις εσχάτων ή έστω σύμφωνα με τους προγραμματικούς στόχους. Αλλωστε, οι ευσεβείς πόθοι, τα σχέδια επί χάρτου και οι αποφάσεις Συνόδων που αφορούν την εξυπηρέτηση των κοινών στόχων, ανατρέπονται ενίοτε, αν όχι συχνά, από τις αντιθέσεις που αντικειμενικά εκδηλώνονται στο πλαίσιο του καπιταλιστικού ανταγωνισμού και της διεθνοποιημένης καπιταλιστικής οικονομίας. Χαρακτηριστικό δε είναι ότι τις τελευταίες δεκαετίες λειτουργούν οκτώ περιφερειακά μπλοκ οικονομικού χαρακτήρα σε όλη την ήπειρο, με ενδεικτική την περίπτωση της Οικονομικής Κοινότητας Χωρών Δυτικής Αφρικής (ECOWAS) που έχει ήδη προωθήσει το στόχο της περιοχής ελεύθερου εμπορίου...

Οπως χαρακτηριστικό σχεδίων που μένουν στα χαρτιά είναι και το γεγονός ότι το 2007 στη Διάσκεψη Κορυφής της Αφρικανικής Ενωσης στην Γκάνα είχε συζητηθεί και αποφασιστεί η δημιουργία μίας κοινής αφρικανικής κυβέρνησης με πρότυπο τις ΗΠΑ. Ωστόσο, το σχέδιο για τη δημιουργία των Ηνωμένων Πολιτειών Αφρικής για μια σειρά από λόγους και αντιθέσεις συμφερόντων δεν περπάτησε, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται να επανέλθει στο προσκήνιο, όταν τα ισχυρότερα μονοπώλια και οι αστικές τάξεις των χωρών αυτών, κρίνουν αλλιώς.

Οπως και να 'χει, το ζήτημα σε όλα αυτά τα σχέδια είναι πως αυτοί που τα καταστρώνουν, ως επί το πλείστον αστικές κυβερνήσεις και μονοπώλια, κινούνται με βασική επιδίωξη την προώθηση συμφερόντων που εξ ορισμού είναι αντίθετα με εκείνα της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων. Και η Αφρική, αν μη τι άλλο, είναι μια πολύ χαρακτηριστική περίπτωση για το πώς τα κάθε λογής σχέδια των μονοπωλίων περνάνε κυριολεκτικά πάνω από το πτώμα των λαών. Είτε με τεράστια οικονομικά μπλοκ, είτε με πολέμους, είτε με «ειρήνη» που αποτελεί συνέχιση των συρράξεων με άλλα μέσα, είτε με όλα αυτά μαζί...


Δέσποινα ΟΡΦΑΝΑΚΗ




Τετρασέλιδα του «Ρ»
Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org